اى امّ سلمه مىدانى كه زنان غير از مردانند ، و خويشاوندانم در جستجوى منند . امروز هشتمين روزى است كه از آنها جدا شدهام . آنها يكى دو روزى حوصله مىكنند و سپس به جستجوى من بر خواهند آمد ، و اگر پيدايم نكنند سه روزه تا اينجا به سراغم خواهند آمد .
گويد : در اين هنگام پيامبر ( ص ) پيش امّ سلمه آمد و او موضوع ام كلثوم را به اطلاع آن حضرت رساند . پيامبر ( ص ) به او خوشامد فرمود . امّ كلثوم گفت : اى رسول خدا ، من براى حفظ دين خود به سوى تو گريختهام ، مرا حفظ فرماى و به آنها تسليم مكن و گر نه مرا سخت شكنجه و عذاب خواهند كرد ، و من طاقت شكنجه ندارم كه من زن هستم و ناتوانى زنها را مىدانى ، و حال آنكه من ديدم كه آن دو مرد را به مشركان تسليم فرمودى ، هر چند يكى از آنها محفوظ ماند ، ولى به هر حال من زن هستم . پيامبر ( ص ) فرمودند : خداوند در مورد زنها پيمان حديبيه را شكسته ، و دربارهء ايشان سورهء « ممتحنه » را نازل فرموده است ، و در اين مورد فرمانى نازل فرموده است كه همه را خوشنود مىكند . پيامبر ( ص ) ، مردانى را كه گريخته و آمده بودند ، به مشركان تسليم مىكردند ، و حال آنكه هيچيك از زنها را مسترد نفرمودند .
فرداى آن روز دو برادر ام كلثوم ، وليد و عماره پسران عقبة بن ابى معيط از راه رسيدند ، و گفتند : اى محمد ، به عهد و پيمان خود با ما وفا كن . حضرت در پاسخ آن دو فرمود : خداوند آن پيمان را در هم شكسته است . و آن دو هم برگشتند .
محمد بن عبد الله ، از قول زهرى برايم نقل كرد كه گفته است : پيش عروة بن زبير بودم ، و او در پاسخ هنيد وزير وليد بن عبد الملك نامهاى مىنوشت . هنيد براى عروه نامهاى نوشته و دربارهء آيهء مباركهء زير سؤال كرده بود : يا ايها الذين آمنوا اذا جاءكم المؤمنات مهاجرات فامتحنوهن . . . [ 1 ] - عروه در پاسخ او نوشت : پيامبر ( ص ) در حديبيه با كفار صلح كردند و قرار گذاشتند كه هر كس بدون اذن ولىّ خود به مسلمانان بپيوندد ، او را مسترد دارند . آن حضرت مردان را مسترد مىفرمود ، و چون زنان هجرت كردند ، حق تعالى اجازه نفرمود كه در صورت قطعيت اسلام آنها ، ايشان را مسترد دارند .
برخى پنداشتهاند كه امّ كلثوم به واسطهء رغبت به ازدواج با رسول خدا آمده است . به پيامبر دستور داده شده بود كه مهريه و كابين آنها را به شوهران آنها بدهند ، و در عوض اينكه ايشان بايد تسليم باشند ، مسلمانان هم بايد معادل مهريه را بدهند .
فرداى آن روز هم برادران ام كلثوم در طلب او آمدند و پيامبر ( ص ) از تسليم كردن او به
هامش
[ 1 ] سورهء 60 ، آيهء 10