گويند : در آن هنگام كه پيامبر ( ص ) از ميان قبيلهء بنى عمرو بن عوف به مدينه كوچيدند ، مهاجران هم ، كه همراه آن حضرت بودند ، به مدينه كوچيدند و انصار در مورد اينكه چه كسى به منزل چه كسى برود بگو مگو داشتند كه سرانجام قرعهكشى كردند و هر كس در خانهء هر يك از انصار كه سكونت كرد ، به حكم قرعه بود .
معمر برايم روايت مىكرد كه ام العلاء مىگفت : به حكم قرعه ، عثمان بن مظعون نصيب ما شد كه تا آخر عمر در خانهء ما زندگى مىكرد . مهاجران همگى در خانههاى انصار و به كمك اموال آنها زندگى مىكردند ، چون پيامبر ( ص ) اموال بنى نضير را به غنيمت گرفت ، ثابت بن قيس بن شماس را فرا خواند و به او فرمود : همهء قوم خود را به اينجا بياور ! ثابت گفت : منظور قبيلهء خزرج است ؟ پيامبر ( ص ) فرمود : همه انصار ، چه اوسى و چه خزرجى ! پس ، او همه را فرا خواند . پيامبر ( ص ) سخنرانى كرد و حمد و ثناى خداى را گفت و سپس ، از انصار و محبتهاى ايشان به مهاجران ياد كرد و اينكه انصار مهاجران را بر خود ترجيح داده و آنها را در منازل خود سكونت دادهاند . آنگاه ، خطاب به انصار گفت : اگر دوست داشته باشيد ، آنچه كه خداوند از بنى نضير عنايت فرموده است ميان شما و مهاجران تقسيم مىكنم و مهاجران همچنان در خانههاى شما باشند و از اموال شما بهرهمند گردند و اگر دوست داشته باشيد ، اختصاصا بين مهاجران قسمت كنم و ايشان از خانههاى شما بروند . سعد بن عباده و سعد بن معاذ صحبت كردند و گفتند : اى رسول خدا ، استدعا داريم بين مهاجران تقسيم كنيد مشروط بر آنكه همچنان در خانههاى ما سكونت داشته باشند . گروه انصار همگى گفتند : با همين پيشنهاد موافقيم و از آن خوشنوديم ، اى رسول خدا . پيامبر ( ص ) دعا كرد و عرضه داشت : پروردگارا ، انصار و فرزندان ايشان را رحمت فرماى ! پس ، رسول خدا آن اموال را ميان مهاجران تقسيم فرمود و به كسى از انصار بجز دو نفر ، كه نيازمند بودند ، چيزى عنايت نفرمود و آن دو نفر سهل بن حنيف و ابو دجانه بودند . شمشير ابن ابى الحقيق يهودى را هم ، كه از شمشيرهاى معروف بود ، به سعد بن معاذ لطف فرمود . از جملهء مهاجرانى كه نامشان را براى ما گفتهاند و پيامبر ( ص ) از غنايم به ايشان عنايت فرمودهاند اينها هستند : ابو بكر صديق ، كه چاه حجر را به او واگذار فرمود ، عمر بن خطاب ، كه چاه جرم را به او عنايت فرمود ، عبد الرحمن بن عوف ، كه سؤاله را كه به مال سليم هم معروف است به او واگذار فرمود ، صهيب بن سنان ، ضرّاطه را عنايت فرمود ، و به زبير بن عوام و ابو سلمة بن عبد الاسد بويله را واگذار فرمود . مالى كه به سهل بن حنيف و ابو دجانه لطف كرد معروف به مال ابن خرشه بود و پيامبر ( ص ) از درآمد اموال بنى نضير مردم را تا حدى در سعه و گشايش قرار دادند .
المغازي ( تاريخ جنگهاى پيامبر ص ) ( فارسى ) — صفحة 281
مساهمون: محمود مهدوى دامغانى
ص٢٨١