عمر هم دوباره بر خاست و به جاى ابو بكر نشست و گفت : اى رسول خدا ، منظر چه هستى ؟ گردنهايشان را بزن تا خداوند اسلام را آرامش بخشد و اهل شرك را خوار فرمايد . ايشان دشمنان خدايند كه تو را تكذيب كردند و با تو به جنگ برخاستند و تو را بيرون كردند ! اى رسول خدا ، دلهاى مؤمنان را شفا ببخش ! اگر بر ما چيره مىشدند هرگز به ما فرصتى نمىدادند ! پيامبر ( ص ) همچنان سكوت فرمودند و پاسخى به او ندادند . براى بار سوم هم ابو بكر و عمر همان تقاضا را تكرار كردند و پيامبر ( ص ) پاسخى نفرمود . سپس حضرت بر خاست و به خيمهء خود رفت و ساعتى در آن درنگ فرمود ، بعد بيرون آمد . در اين حال ، مردم به كار خود سردرگم بودند . بعضيها مىگفتند :
سخن درست ، همان بود كه ابو بكر گفت ، گروهى هم مىگفتند : سخن درست ، گفتار عمر است . پيامبر ( ص ) سخن آنها را قطع فرمود و گفت : دربارهء اين دو دوست خود چه مىگوييد ! رهايشان كنيد كه براى هر يك ايشان مثلى است ! ابو بكر همانند ميكائيل است ، كه خوشنودى و عفو الهى را فرود مىآورد و در ميان پيامبران ، مانند ابراهيم ( ع ) است كه براى قوم خود ، از عسل هم ملايم تر بود . قوم برايش آتش افروخت و او را در آتش افكند ، با اين وجود مىگفت : أُفٍّ لَكُمْ وَ لِما تَعْبُدُونَ من دُونِ الله أَ فَلا تَعْقِلُونَ 21 : 67 - زهى شرم بر شما كه چيزى بجز خدا مىپرستيد ، چرا تعقل نمىكنيد ( آيهء 67 ، سورهء 21 ) ، و در عين حال خطاب به پروردگار عرضه مىفرمود : فَمَنْ تَبِعَنِي فَإِنَّهُ مِنِّي وَ من عَصانِي فَإِنَّكَ غَفُورٌ رَحِيمٌ 14 : 36 - هر كه متابعت كند مرا ، او از من است و هر كه مرا نافرمانى كند تو بخشاينده و مهربانى ( آيهء 36 ، سورهء 14 ) . و نيز همچون عيسى ( ع ) است كه مىگفت : إِنْ تُعَذِّبْهُمْ فَإِنَّهُمْ عِبادُكَ وَ إِنْ تَغْفِرْ لَهُمْ فَإِنَّكَ أَنْتَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ 5 : 118 - اگر عذابشان كنى ايشان بندگان تواند ، و اگر بيامرزيشان تو عزيز و صواب كارى ( آيهء 126 ، سورهء 5 ) . و اما عمر در ميان فرشتگان مانند جبرئيل است كه براى خشم و غضب بر دشمنان خدا نازل مىشود ، و در ميان پيامبران همچون نوح ( ع ) است كه نسبت به قوم خود از سنگ هم سختتر است ، در آنجا كه مىگفت : رَبِّ لا تَذَرْ عَلَى الْأَرْضِ من الْكافِرِينَ دَيّاراً 71 : 26 - پروردگارا ، در زمين كسى از كافران را باقى مگذار ( آيهء 26 ، سورهء 71 ) ، و بر ايشان چنان نفرينى كرد كه خداوند همهء زمين را غرق كرد . و يا مانند موسى ( ع ) است كه مىگفت : رَبَّنَا اطْمِسْ عَلى أَمْوالِهِمْ وَ اشْدُدْ عَلى قُلُوبِهِمْ فَلا يُؤْمِنُوا حَتّى يَرَوُا الْعَذابَ الْأَلِيمَ 10 : 88 - اى پروردگار ما ، ناپيدا كن نشان اموال ايشان و سخت كن دلهاى ايشان تا نيارند ايمان ، تا ببينند عذاب دردناك ( آيهء 88 ، سورهء 10 ) .
آنگاه پيامبر ( ص ) فرمود : همانا كه شما مردمى تنگدست هستيد ، بنابر اين هيچ كس از اين اسيران از دست شما رهايى نيابد مگر اين كه فديه دهد يا گردنش زده شود !
المغازي ( تاريخ جنگهاى پيامبر ص ) ( فارسى ) — صفحة 81
مساهمون: محمود مهدوى دامغانى
ص٨١