گويند : هفت تن از جوانان قريش كه اسلام آورده بودند ، به وسيلهء پدرانشان حبس شدند و بعد با شك و ترديد آنها را همراه خود به جنگ بدر بردند . اين جوانان عبارت بودند از : قيس بن وليد بن مغيره ، ابو قيس بن فاكهة بن مغيره ، حارث بن زمعه ، على بن اميّة بن خلف و عاص بن منبّه بن حجاج . چون اين گروه به بدر رسيدند و قلّت اصحاب پيامبر ( ص ) را ديدند گفتند : اين گروه را دينشان فريفته است ! حال آنكه خداوند مىفرمايد : « هر كس بر خداى توكل كند ، همانا خدا غالب درستكار است [ 1 ] » ، و مىپنداشتند كه مسلمانان در يك لحظه كشته خواهند شد . خداوند متعال مىفرمايد :
« چون منافقان و آنها كه در دل ايشان شك و ترديد بود مىگفتند ، فريفت اين مسلمانان را دين ايشان » [ 2 ] ، سپس خداوند مشركان را به بدترين وجه ياد كرده و فرموده است :
« به درستى كه بدترين جنبندگان نزد خدا آنانند كه كافر شدند ، و ايشان ايمان نمىآوردند ، آنهايند كه عهد گرفتى از ايشان باز عهد مىشكنند ، هر بار و هر زمان ، و ايشان نمىترسند از عقوبت عهدشكنندگان » ، تا آنجا كه مىفرمايد : « اگر بگيرى ايشان را در جنگ ، با ايشان آن كن كه سبب رميدن آنها شود كه سپس ايشانند تا مگر بترسند و پند گيرند » [ 3 ] . خداوند امر مىفرمايد اگر كفار به جنگ آمدند چنان رفتار كن كه همهء اعراب را ، كه ممكن است بعد از ايشان هم بخواهند به جنگ آيند ، بترسانى در عين حال باز چنين فرموده است : وَ إِنْ جَنَحُوا لِلسَّلْمِ فَاجْنَحْ لَها وَ تَوَكَّلْ عَلَى الله إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ 8 : 61 - و اگر ايشان به صلح گرايند ، تو هم به صلح گراى ، و توكل كن بر خداى كه وى شنوا و داناست ( آيهء 61 ، سورهء 8 ) . منظور اين است كه اگر آنها به طور آشكار گفتند تسليم شدهايم از ايشان بپذير . و بعد مىفرمايد : وَ إِنْ يُرِيدُوا أَنْ يَخْدَعُوكَ فَإِنَّ حَسْبَكَ الله ، هُوَ الَّذِي أَيَّدَكَ بِنَصْرِهِ وَ بِالْمُؤْمِنِينَ وَ أَلَّفَ بَيْنَ قُلُوبِهِمْ لَوْ أَنْفَقْتَ ما في الْأَرْضِ جَمِيعاً ما أَلَّفْتَ بَيْنَ قُلُوبِهِمْ وَ لكِنَّ الله أَلَّفَ بَيْنَهُمْ إِنَّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ 8 : 62 - 63 - و اگر خواهند تا با تو فريب كنند بسنده است مر تو را خداوند ، اوست كه نيرو دادت به نصرت خويش ، و به گروندگان و الفت داد ميان دلهاى ايشان اگر همهء آنچه را كه در زمين است مىبخشيدى نمىتوانستى ميان دلهاى ايشان را الفت دهى و لكن خداوند ميان دلهاى ايشان را الفت داد كه به تحقيق غالب داناست ( آيهء 63 و 62 ، سورهء 8 ) .
از محمد بن كعب قرظىّ برايم نقل كردند كه مىگفت : در روز بدر خداوند در مؤمنان چنان نيرويى قرار داد كه هر بيست نفر از ايشان به شرط شكيبايى و پايدارى ،
هامش
[ 1 ، 2 ] آيهء 49 سورهء 8 ، انفال .
[ 3 ] آيهء 57 همان سوره .