تَنْتَهُوا فَهُوَ خَيْرٌ لَكُمْ 8 : 19 - اگر فتح و ظفر مىخواهيد ، آمد شما را فتح ، و اگر از كفر باز ايستيد ، آن براى شما بهتر است ( قسمتى از آيهء 19 ، سورهء 8 ) .
از شعبه ، بندهء ابن عباس برايم نقل كردند كه مىگفت : شنيدم ابن عباس گفت :
چون مردم براى جنگ رو در روى هم ايستادند ، پيامبر ( ص ) را ساعتى خواب در ربود و سپس بيدار گشت [ 1 ] و به مؤمنان مژده داد كه جبرئيل با گروهى از فرشتگان ، در سمت راست و ميكائيل با گروهى ديگر ، در سمت چپ سپاه رسول خدا ( ص ) ، و اسرافيل هم با گروهى ديگر خواهند بود كه مجموعا هزار فرشتهاند . ابليس هم به صورت سراقة بن جعشم مدلجى درآمده بود ، و سپاه مشركان را ترغيب مىكرد ، و به آنها خبر مىداد كه كسى بر آنها چيره نخواهد شد ، همين كه دشمن خدا چشمش به فرشتگان افتاد ، به هزيمت برگشت و گفت : « از شما بيزارم كه من مىبينم آنچه را شما نمىبينيد [ 2 ] » . در اين هنگام حارث بن هشام ، كه ابليس را به صورت سراقه مىديد ، چون گفتارش را شنيد با او گلاويز شد . ابليس چنان به سينه حارث كوفت كه از اسب فرو افتاد و گريخت كه ديده نشود ، و به دريا فرو رفت و دستهاى خود را به آسمان برافراشت و گفت :
پروردگارا وعدهاى كه به من دادى چه شد ؟ ! ابو جهل روى به ياران خود كرده آنها را به جنگ تحريض مىكرد و مىگفت :
درماندگى سراقة بن جعشم شما را نفريبد كه او با محمد و ياران او همپيمان است . چون به قديد باز گرديم خواهد دانست كه با خويشان او چه مىكنيم ! كشته شدن عتبه و شيبه و وليد هم نبايد شما را بترساند ! چه آنها شتابزدگى كردند و در جنگ مفت باختند .
به خدا سوگند ، كه امروز برنمىگرديم تا محمد و ياران او را ريسمان پيچ كنيم ! نبايد كسى از شماها كسى از ايشان را بكشد ، بلكه حتما ايشان را اسير بگيريد تا آنكه بعدا به آنها بفهمانيم كه چرا از دين شما برگشته و از آيين پدرى خود دورى جستهاند ! از عروه برايم روايت كردند كه عايشه مىگفت : پيامبر ( ص ) در جنگ بدر براى مهاجران شعار « يا بنى عبد الرحمن » ، براى خزرج شعار « يا بنى عبد الله » و براى اوس شعار « يا بنى عبيد الله » را تعيين فرمود .
از زيد بن على برايم روايت كردند كه مىگفت : شعار رسول خدا ( ص ) در جنگ بدر « يا منصور امت » بود .
هامش
[ 1 ] در متن عربى ( اغمى على . . . ) است كه به معنى بيهوشى است ولى با توجه به آيات مباركهء 45 و 11 سورهء انفال و روايات ديگر ترجمه شد . - م .
[ 2 ] آنچه ميان « . . . » است قسمتى از آيهء 48 سورهء 8 است .