ولى آيت اللّه سبحانى در كتاب الموجز سادهترين دليل دو گروه را آوردهاند . ايشان در تبيين دليل صحيحىها مىفرمايند : نماز ماهيتى است كه خداوند به خاطر آثار مثبتى كه در آن است بر مكلفين واجب كرده است و البته آن آثار و فوائد بر نماز صحيح مترتب مىشود و همين امر موجب آن شده است كه واضع ، لفظ صلات را هم بر همان ماهيتى قرار بدهد كه اين آثار برآن مترتب مىشود چرا كه قرار دادن لفظ صلات بر ماهيتى كه داراى آثار و بركات مورد نظر شارع نيست ( يعنى نماز باطل ) امر لغوى است و خداوند هم كار بيهوده نمىكند .
اما اعمىها براى نظريه خود استدلال كردهاند كه عبادات مانند نماز به دو دسته تقسيم مىشوند و مثلا ما مىتوانيم بگوييم نماز صحيح و نماز باطل و همين صحت تقسيم ، نشاندهنده آن است كه لفظ صلات براى معنايى اعم از صحيح و فاسد وضع شده است !
مؤلف كتاب به اين دليل اشكال كرده و مىگويد : نهايت چيزى كه از اين تقسيم بدست مىآيد اين است كه البته لفظ صلات در نماز باطل هم استعمال شده است اما بايد دانست كه هر استعمالى هم حقيقت نيست و ممكن است اطلاق لفظ صلات بر نماز باطل به صورت مجازى باشد .
عبارت كتاب چنين است :
هل اسماء العبادات و المعاملات موضوعة للصحيح منهما او للاعم منه ؟ آيا اسامى عبادات و معاملات براى معامله و عبادت صحيح وضع شدهاند يا معنايى اعم از صحيح [ كه شامل باطل هم بشوند ] ؟
الموجز في أصول الفقه ( فارسى ) — صفحة 97
مساهمون: الشيخ جعفر السبحاني
ص٩٧