معنى اصلى و مجازى ، مشابهت نباشد اصطلاحا به آن مجاز مرسل گفته مىشود مثل علقه جزء و كل كه مثلا جزء را بگويند و كل را اراده كنند مثل لفظ عين و رقبه كه به معنى چشم و گردن است اما مجازا به معنى برده و عبد مىباشد و بر تمام هيكل و بدن بردگان اطلاق مىشود .
هذا هو التعريف المشهور للمجاز مطالب ذكر شده ديدگاه مشهور در باب مجاز بود .
و هناك نظر آخر موافق للتحقيق و در اينجا نظريه ديگرى نيز وجود دارد كه محققانه است و حاصله يعنى خلاصه آن ديدگاه اين است كه :
ان اللفظ سواء كان استعماله حقيقيا او مجازيا يستعمل فيما وضع له بهدرستى كه لفظ چه در استعمال حقيقى و چه در استعمال مجازى ، در هر دو مورد در موضوع له خود به كار رفته است . غير ان اللفظ فى الاول مستعمل فى الموضوع له من دون اى ادعاء و مناسبة يعنى الا اينكه در استعمال لفظ در معناى حقيقى بدون هيچ ادعا و تصرفى لفظ در موضوع له خود استعمال شده و فى الثانى مستعمل فى الموضوع له لغاية ادعاء ان المورد من مصاديق الموضوع له و در دومى يعنى در استعمال مجازى ، لفظ در موضوع له به كار رفته منتها به انگيزه ادعاى اينكه اين مورد مجازى از مصاديق موضوع له كلمه است . كما فى قول الشاعر :
لدى اسد شاكى السلاح مقذف * له لبد اظفاره لم تقلّم