تخطي إلى المحتوى الرئيسي

الموجز في أصول الفقه ( فارسى ) — صفحة 44

مساهمون:

ص٤٤
نيز آن را مطرح كرده و به آن ميل نموده است . اين ديدگاه از سوى بعضى ديگر از بزرگان از جمله حضرت امام خمينى ( ره ) نيز پذيرفته شده است . اما توضيح مطلب آن است كه : مشهور معتقدند كه در استعمال مجازى ، لفظ در غير موضوع له و معنى غير اصلى خود به كار رفته است اما سكاكى معتقد است كه در استعمالات مجازى تصرفى در لفظ و استعمال آن صورت نگرفته و لفظ در غير از معناى اصلى و موضوع له خود استعمال نشده . مثلا اگر ما لفظ « اسد » را در رجل شجاع به كار ببريم « اسد » در غير موضوع له به كار نرفته بلكه همچنان لفظ « اسد » در معنى حقيقى خودش استعمال شده است منتها ما معنى حقيقى را به حسب ادعاى خودمان توسعه مىدهيم و مدعى مىشويم كه رجل شجاع هم فردى از افراد حيوان مفترس است . به عبارت ديگر اينكه ما مىگوييم حيوان مفترس كه معنى لفظ اسد است دو نوع است : يك قسم آن همان حيوان مفترسى است كه در جنگل زندگى مىكند كه از افراد حقيقيه هم است و نوع ديگرى هم وجود دارد كه ما ادعاء جزء معنى اسد و ماهيت اسد قرارش مىدهيم و مدعى مىشويم كه آن‌هم مصداقى براى حيوان مفترس است و لذا براساس اين قول در استعمال مجازى ، در لفظ اسد و استعمال آن تصرف و دخالتى صورت نگرفته بلكه در يك امر عقلى تصرف شده و آن اينكه معناى حقيقى اسد را ادعاء توسعه داده‌اند كه شامل رجل شجاع هم بشود و خلاصه مطلب آنكه در اين ديدگاه چه لفظ در معنى حقيقى به كار رود و چه در معنى مجازى استعمال شود در هر دو صورت لفظ ، در غير موضوع له به كار نرفته بلكه در هر دو مورد ( حقيقت و مجاز ) لفظ در معنى اصلى و
الموجز في أصول الفقه ( فارسى ) — صفحة 44 | الشيخ جعفر السبحاني / على عدالت