تخطي إلى المحتوى الرئيسي

الموجز في أصول الفقه ( فارسى ) — صفحة 284

مساهمون:

ص٢٨٤
هر دو كار را باهم انجام مىدهد يعنى هم نماز مىخواند و هم به نامحرم نگاه مىكند كه اين مورد هم از محل بحث و نزاع اصولىها خارج است و همه آقايان علماء اتفاق‌نظر دارند كه اين نوع از اجتماع ممكن مىباشد و در نتيجه مكلف در يك لحظه هم اطاعت نموده و هم معصيت كرده است . لازم به ذكر است كه تفاوت اجتماع مأمورى با موردى در اين است كه در اجتماع مأمورى حقيقتا بيشتر از يك فعل از مكلف صادر نمىشود اما همان فعل واحد داراى دو عنوان است يعنى كسى كه در ملك غصبى نماز مىخواند فى الواقع دو كار انجام نداده است بلكه يك عمل واحد است كه داراى دو عنوان مىباشد چرا كه غصب يعنى تصرف در ملك غير بدون رضايت مالك آن . اما آن تصرف ، مىتواند به شكلها و صورتهاى مختلفى ظاهر شود مثلا تصرف در قالب نشستن در ملك غير - تصرف در قالب راه رفتن در ملك غير - تصرف در قالب خوابيدن در ملك غير و يكى هم تصرف در قالب نماز خواندن در ملك غير . و لذا كسى كه مثلا در ملك غير نماز خوانده است عرفا دو كار انجام نداده بلكه يك عمل واحد از او صادر شده كه هم به آن عنوان غصب صادق است و هم عنوان نماز . اما در اجتماع موردى اين‌گونه نيست بلكه حقيقتا مكلف مرتكب دو عمل جداگانه گشته است كه هم‌زمان انجام گرفته‌اند مثلا كسى كه در حال نماز خواندن به نامحرم هم نگاه مىكند يك فعل انجام نداده بلكه دو عمل جداگانه را با هم انجام مىدهد كه يكى نگاه هست و ديگرى نماز و البته به نماز او عنوان نگاه صدق نمىكند كما اينكه به نگاه او هم نماز نمىگويند و لذا دو كار باهم در حال انجام شدن هستند