گرفتن از يكديگر باشند بهطورى كه هركدام از آنها سعى دارد از ديگرى جلو بيفتد اما در جايى كه يك نفر واحد بخواهد كارى را انجام دهد و رقيبى هم نداشته باشد ، لفظ « سبقت » يا « مسابقه » كاربردى ندارد و لذا در مواردى كه معمولا افراد ، تكاليف شخصى خود را انجام مىدهند كلمهء « سبقت » اطلاق نمىشود و مثلا اگر زيد نمازش را در اول وقت خواند نمىتوانيم بگوييم او در نماز خواندن پيشى گرفته يا جلو افتاده ، چرا كه نمازى را كه او خوانده است تكليف شخصى خود او بوده و ديگرى در آن شريك نبوده كه بخواهيم لفظ « مسابقه » را استعمال كنيم و روشن است كه هيچگاه انسان با خودش مسابقه نمىدهد . بنابراين بهتر است بگوييم كه اين آيه اصلا ربطى به مسألهء فور يا تراخى ندارد بلكه در مقام بيان اين مطلب است كه : اى مسلمانان در كارهاى خير عمومى و عام المنفعة مانند كمك به بيچارگان و محرومان يا ساختن مدرسه و درمانگاه يا امورى از اين قبيل ، سعى كنيد از يكديگر جلو بزنيد و چه خوب است كه كارهاى مفيد به دست شما انجام شود . علاوه بر اينكه كلمهء « الخيرات » جمع محلى به الف و لام بوده و افادهء عموميت مىكند پس شامل تمام كارهاى خير و از جمله مستحبات هم خواهد بود و لذا فعل امر « استبقوا » نيز از اوامر مستحبى است و دلالتى بر وجوب ندارد .
عبارت كتاب چنين است :
اختلف الاصوليون فى دلالة هيئة الامر على الفور او التراخى على اقوال اصولىها در مورد دلالت هيئت امر بر فور يا تراخى به چند قول اختلاف نظر دارند الف ) انها تدل على الفور [ نظريهء اول مىگويد ] هيئت امر
الموجز في أصول الفقه ( فارسى ) — صفحة 172
مساهمون: الشيخ جعفر السبحاني
ص١٧٢