( 1 ) كند مردم را از اعمال زشت بر حذر مىداشت ، و از آنان كه بدكردار بودند ، پرهيز مىفرمود ، نسبت به ياران خود تفقد مىكرد ، از مردم دربارهء كارهاى معمول ميان مردم سؤال مىكرد ، كارهاى پسنديده را مىستود و تقويت مىفرمود و كارهاى زشت و نكوهش مىكرد و خوار مىشمرد ، كردارش همواره پسنديده و يك نواخت بود ، همواره مواظب بود كه مردم غافل نشوند ، در همه حال محضرش سودمند و آماده بود ، هرگز در مورد حق قصور نمىشد و پا را از حق و آنچه دين مقرر داشته است فراتر نمىنهاد ، برگزيدگان و نيكان در نظر آن حضرت برگزيده بودند ، برترين اصحاب در نظرش خيرخواهترين ايشان بود و كسانى كه مواسات و يارى دادن به مردم را بيشتر رعايت مىكردند از نظر پيامبر ( ص ) گرامىتر بودند .
امام حسين ( ع ) گويد : از پدرم دربارهء كيفيت نشستن رسول خدا ( ص ) پرسيدم ، فرمود : پيامبر ( ص ) هيچ گاه بدون آوردن نام خدا در جايى نمىنشست و از جايى برنمىخاست ، جايگاه معينى براى خود تعيين نكرده بود و از اين كار منع مىفرمود ، چون به گروهى كه نشسته بودند مىرسيد همان جا كه رسيده بود - پايين مجلس - مىنشست و به اين كار ديگران را هم دستور مىفرمود ، به تمام همنشينان خود توجه مىداشت به طورى كه هيچ كس احساس نمىكرد كه كسى در نظر پيامبر ( ص ) از او گرامىتر است ، هر كس براى عرض حاجتى او را مىنشاند يا بر پا نگه مىداشت ، تحمل مىفرمود تا خود او برگردد ، هر كس نيازى داشت او را رد نمىفرمود مگر آنكه نيازش را برآورد يا با گفتارى ملايم توضيح دهد ، گشادهرويى و خوش خلقى پيامبر چنان مردم را فرا گرفته بود كه او را چون پدر خود مىدانستند ، همگان در قبال حق در نظرش يكسان بودند ، محضر و مجلس او سراسر حلم و حيا و صبر و امانت بود ، كسى با صداى بلند صحبت نمىكرد و حرمت همگان محفوظ بود و سخن نامربوط گفته نمىشد ، لغزش و اشتباه كسى فاش نمىشد ، فضيلت آنان به نسبت تقواى ايشان بستگى داشت ، همگان فروتن بودند ، سالخوردگان را احترام مىكردند و به كودكان مهر مىورزيدند ، نيازمند را بر خود ترجيح مىدادند ، و افراد غريب را ميان خود مىگرفتند و با آنان مهربان بودند .
امام حسين ( ع ) گويد : در مورد روش رسول خدا با همنشينان خود پرسيدم ، فرمود :
رسول خدا ( ص ) همواره خندهرو و خوش برخورد و ملايم بود ، درشت و تندخو و پرهياهو و دشنام دهنده و خردهگير نبود ، هيچ ناپسندى انجام نمىداد و هيچ كس از او نوميد
الطبقات الكبرى ( فارسي ) — صفحة 404
مساهمون: محمود مهدوى دامغانى
ص٤٠٤