متقى مرحوم حاج شيخ عباس قمى ، به سال 1332 ق ، در شهر مشهد مختصرى از آن فراهم كرده است ، كه به سال 1365 ش ، به همت مؤسسه در راه حق قم ، در چهل صفحه خشتى منتشر شده است . با توجه به بصيرت و حسن سليقه آن مرحوم مىتوان نتيجه گرفت ، كه در نظر او اين كتاب از ديگر كتابهايى كه در اين موضوع نوشته شده است ، شايستهتر براى تلخيص بوده است .
مرحوم مدرس تبريزى ، مؤلف ريحانة الادب ، با استفاده از معجم المطبوعات و منابعى ديگر ، برخى از چاپهاى كتاب الشمائل ترمذى را به اين گونه نقل فرموده است : به سال 1262 ق در كلكته و دو سال بعد ، به سال 1264 ق در اسلامبول و به سال 1310 ق در ايران و به سال 1328 ق در دهلى ، در آخر كتاب جامع ترمذى چاپ شده است . « 1 »
ونسنك
) Wensinck (
در مقاله خود در دائرة المعارف الاسلاميه « 2 » ضمن ارجاع به تاريخ ادبيات عرب بروكلمان ، جلد اول ، صفحه 162 ، براى چاپهاى ديگر شمائل دو چاپ را كه از ديگر چاپها منقحتر است ، معرفى كرده است . يكى چاپ 1306 ق ، قاهره كه همراه با شرح محمد بن قاسم جسّوس ، به طبع رسيده است و ديگرى چاپ 1318 ق ، مصر كه همراه با شرح ، على بن سلطان محمد قارى هروى ، در متن صفحات و شرح شيخ عبد الرءوف مناوى مصرى ، در حاشيه صفحات در دو جلد چاپ و در يك مجلد صحافى و به قطع مصرى به تصحيح ابراهيم بن حسن فيّومى و اهتمام شركت مصطفى البابى الحلبى منتشر شده است و همين چاپ براى ترجمه متن ، مورد استفاده اين بنده قرار گرفته است . كيفيت صحافى و تجليد و شيرازهزنى اين كتاب بسيار پسنديده است و با توجه به آنكه نود و چهار سال از چاپ آن مىگذرد ، در خور ستايش است .
در اينجا لازم به نظر مىرسد كه دو شارح اين كتاب را به طور مختصر براى خوانندگان گرامى معرفى كنم . على بن سلطان محمد قارى ، متولد در هرات است و به مكه مسافرت كرده و تا پايان عمر همانجا مقيم شده است . او را چند تأليف ارزنده است ، از جمله شرح رسالهء قشيريه در دو جلد ، و انوار القرآن و اسرار الفرقان و به سال 1014 ق درگذشته است . « 3 »
هامش
( 1 ) . مدرس تبريزى ، ريحانة الادب ، تهران ، 1335 ش ، ج 1 ، ص 215 .
( 2 ) . دائرة المعارف الاسلاميه ، افست ، انتشارات جهان ، تهران ، بدون تاريخ ، ج 5 ، ص 230 .
( 3 ) . عمر رضا كحاله ، معجم المؤلفين ، ج 7 ، ص 100 .