آنچه درباره تمثل و استشهاد پيامبر صلى اللّه عليه و سلم به شعر آمده است
- 1 -
( 1 ) على بن حجر ، از شريك ، از مقدام بن شريح « 1 » ، از پدرش شريح « 2 » ، از عايشه براى ما نقل كرد كه به عايشه گفته شده است آيا پيامبر صلى اللّه عليه و سلم به چيزى از شعر استشهاد مىفرموده است ؟ گفته است : آرى . گاهى به اشعار ابن رواحة « 3 » تمثل مىجست و گاهى نيز به شعر - آن مرد قبيلهء قيس يعنى طرفة بن عبد « 4 » - « و يأتيك بالاخبار من لم تزوّد » استشهاد مىفرمود . « 5 »
هامش
( 1 ) . مقدام ، پسر شريح بن هانى از راويان مورد اعتماد است كه جماعتى از او روايت نقل كردهاند .
( 2 ) . شريح يعنى شريح بن هانى حارثى كه روزگار پيامبر ( ص ) را هم درك كرده است و از جمله اصحاب على عليه السلام است . شريح در حالى كه هنوز بسيارى از اصحاب زنده بودند ، فتوى مىداد و گروهى از جمله شريح قاضى روايات او را نقل كردهاند . او در جنگ ناحيه سيستان كشته شده است و اين به سال 78 هجرى بوده است .
به الاعلام زركلى ، جلد سوم ، صفحهء 237 مراجعه شود .
( 3 ) . عبد الله بن رواحه ، از قبيله خزرج انصار و از ياران محترم پيامبر ( ص ) و از شاعران مشهور است كه در جنگ موته به سال هشتم هجرت شهيد شد . به اسد الغابة ، جلد سوم ، صفحهء 156 مراجعه فرماييد .
( 4 ) . طرفة بن عبد ، از شاعران بزرگ دوره جاهلى كه در قرن اول پيش از هجرت زندگى مىكرده است و همين قصيده او كه اين مصراع هم از آن است مشهورترين قصيده او و از معلقات است . مقصود از اين مصراع اين است كه روزگار براى تو چيزهايى را كه نمىدانى آشكار مىسازد و كسى كه از او پرسشى نكردهاى اخبارى به تو مىدهد .
براى اطلاع بيشتر در مورد اين قصيده به شرح القصائد العشر ، خطيب تبريزى ، چاپ دكتر فخر الدين قباوه ، حلب ، 1973 ميلادى ، صفحات 160 / 95 مراجعه فرماييد .
( 5 ) . محمد بن سعد در طبقات ، بخش دوم جلد اول ، صفحهء 103 ، به نقل عكرمة از عايشه بخش دوم اين حديث را آورده است .