آنچه درباره چگونگى شوخى كردن پيامبر صلى اللّه عليه و سلم آمده است
- 1 -
( 1 ) محمود بن غيلان ، از ابو اسامة ، از شريك ، از عاصم احول ، از انس بن مالك براى ما نقل كرد كه پيامبر صلى اللّه عليه و سلم به او مىفرمودهاند ، اى دو گوش . محمود مىافزوده كه ابو اسامه مىگفته است يعنى پيامبر با او مزاح مىفرموده است . « 1 »
- 2 -
( 2 ) هنّاد بن سرىّ ، از وكيع ، از شعبة ، از ابو التيّاح « 2 » ، از انس بن مالك براى ما نقل كرد كه مىگفته است : پيامبر صلى اللّه عليه و سلم با ما آمد و شد داشت و به يكى از برادران كوچك من مىفرمود اى ابا عمير ! گنجشك چه شد . اين بدان سبب بود كه پسرك گنجشكى داشت كه با آن بازى مىكرد . آن گنجشك مرد و پسرك اندوهگين شد . پيامبر صلى اللّه عليه و سلم با او شوخى مىفرمود و مىپرسيد اى ابا عمير گنجشك چه شد ؟
ترمذى مىگويد از لحاظ فقهى از اين حديث چنين استنباط مىشود كه كنيه دادن به پسر بچه كوچك و پرنده در اختيار او نهادن كه با آن بازى كند و سرگرم شود جايز
هامش
( 1 ) . اين حديث را ، ابن اثير مبارك بن محمد درگذشته به سال 606 در النهاية فى غريب الحديث ، جلد اول ، صفحهء 34 به صورت مرسل آورده و گفته است مقصود از آن تشويق او به درست گوش دادن است . ابن اثير على بن محمد در اسد الغابة ، جلد اول ، صفحهء 117 و ابن حجر عسقلانى در الاصابة ، جلد اول ، صفحهء 71 نيز آن را نقل كردهاند . در منابع كهن ، ابو داود درگذشته به سال 275 هجرى در سنن ، چاپ محمد محيى الدين عبد الحميد ، مصر ، جلد چهارم ، صفحهء 301 آورده است .
( 2 ) . يزيد بن حميد ضبعى كه به كنيه خويش - ابو التياح - معروف است ، از راويان پارسا و درگذشته به سال 128 هجرى است . همه مؤلفان صحاح از او روايت كردهاند .