( 1 ) آن را مىشنيدم .
ابو الحسن مقرى اسفراينى در اسفراين با اسناد خود از انس بن مالك روايت ميكرد كه جبرئيل خارج از مكه پيش پيامبر آمد و اهالى مكه او را مضروب و خون آلود كرده بودند جبرئيل پرسيد چه شده است ؟ پيامبر فرمود كه مرا زده و خون آلود كردهاند و كارهاى ديگر آنها را هم بر شمرد ، جبرئيل گفت ميخواهى آيتى به تو نشان دهم فرمود آرى ، گفت اين درخت ، را بخوان ، پيامبر درخت را فرا خواند درخت در حالى كه زمين را مىشكافت پيش آمد و در برابر او ايستاد ، جبرئيل گفت فرمان بده تا باز گردد ، پيامبر چنان كرد و درخت بجاى خود برگشت و پيامبر فرمود مرا كافى است .
« باب : اولين سوره كه از قرآن نازل شده است » 47
ابو الحسن محمد بن حسين علوى با اسناد خود از عايشه نقل مىكند كه ميگفت اولين سوره كه از قرآن نازل شده است « اقرأ » بوده است . اسناد اين روايت صحيح است و عينا از زهرى هم روايت شده است .
ابو عبد الله حافظ و ابو عبد الله سوسى با اسناد خود از يحيى بن كثير روايت مىكنند كه مىگفت از ابو سلمه بن عبد الرحمن پرسيدم كدام سورهء قرآن اول نازل شد ، گفت
« يا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ »
گفتم « اقرأ » نبود ؟ گفت از جابر بن عبد الله پرسيدم گفت يا
أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ
اتفاقا من هم به او گفتم اقرأ نبود ؟ گفت پيامبر فرمود كه يك ماه براى عبادت در كوه حرا بودم چون آن مدت سپرى شد از درّه سرازير شدم ناگاه مرا ندا دادند براست و چپ و روبرو و پشت سرم نگريستم چيزى نديدم آنگاه به آسمان نگريستم فرشتهاى را بر فراز آسمان نزديك عرش خدا ديدم ، وحشت مرا فرو گرفت و نزد خديجه آمدم و دستور دادم بر روى من پوشاك بيندازد آنها مرا در جامه پيچيدند خداوند اين سوره
« يا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ »
را نازل فرمود .
مسلم هم اين حديث را در صحيح خود از اوزاعى آورده است و بخارى و مسلم از يحيى بن كثير هم اين حديث را نقل كردهاند ، ولى قبلا از قول جابر نقل كرديم كه سورهء
يا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ
پس از انقطاع موقت وحى نازل شده است ، و اين دليل آنست كه اولين سوره اقرأ بوده و مدثر پس از آن نازل شده است .