331
و كخلا حاشا و لا تصحب ما * و قيل حاش و حشا فاحفظهما
عاطفه ، متعلق به محذوف خبر مقدم ، لفظ حاشا مبتداى مؤخّر ، عاطفه ، مضارع منفى و فاعل ، لفظ « ما » مفعولبه ، عاطفه ، ماضى مجهول ، لفظ « حاشا » نائب فاعل ، عاطفه ، عطف به حاش ، فاء تفريع ، فعل امر و فاعل و مفعولبه .
و حاشا مثل خلا است و به كار نمىرود با « ما » و تلفّظ شده است ( حاشا به صورت ) حاش و حشا ، پس حفظ كن آن دو لغت حاشا را .
چكيدهء بحث استثناء :
[ تعريف ] مستثنى :
ششمين اسم منصوب است كه از ميان افرادى به وسيلهء ادات استثناء خارج شده است .
[ اقسام ] مستثنى :
1 - متصل : مستثنائى كه داخل در افراد مستثنىمنه است مانند : جاء القوم الّا زيدا .
2 - منقطع : مستثنائى كه خارج از افراد مستثنىمنه است مانند : جاء القوم الّا حمارا .
[ اقسام ] استثناء :
1 - تام : مستثنائى كه مستثنىمنه در آن مذكور باشد ، مانند : جاء القوم الّا زيدا .
2 - مفرّغ : استثنائى كه مستثنىمنه در آن محذوف باشد ، مانند : لا تضرب الّا زيدا .
ادات استثناء :
1 - الّا 2 - غير 3 - سوى 4 - حاشا 5 - عدا 6 - خلا 7 - ما عدا 8 - ما خلا 9 - ليس 10 - لا يكون