اعراب مستثنى به الّا
1 - تام :
الف ) موجب
1 - متصل :
مستثنا مقدّم : نصب آن واجب است مانند : جاء الّا زيدا القوم .
مستثنا مؤخّر : نصب واجب است مانند : جاء القوم الّا زيدا .
2 - منقطع :
مستثنا مقدّم : نصب واجب است ، مانند : جاء الّا حمارا القوم .
مستثنا مؤخر : نصب واجب است ، مانند : جاء القوم الّا حمارا .
ب ) منفى
1 - متصل :
مستثنا مقدّم : نصب بنا بر نظريهء مصنّف مانند : ما جائنى الّا زيدا القوم .
مستثنا مؤخر : بدل قرار دادن بهتر است ، مانند : ما جائنى القوم الّا زيد .
2 - منقطع :
مستثنا مقدم : نصب ترجيح دارد ، مانند : ما جائنى الّا حمارا القوم .
مستثنا مؤخر : نصب ترجيح دارد ، مانند : ما جائنى القوم الّا حمارا .
2 - مفرّغ :
به حسب تقاضاى عامل اعراب مىگيرد ، مانند : لا تنصر الّا عليّا .
اعراب مستثنا در فرض تكرار « الّا »
1 - تكرار براى تاكيد است : اسم بعد از الّاى دوم ، بدل براى ماقبل است ، مانند لا تمرر بهم الّا الفتى الّا العلاء .
2 - تكرار براى تاكيد نيست :
1 - در استثناى مفرّغ : مستثناى اولى را به حسب عامل اعراب داده و بقيه منصوب است ،