اين باره نيست و معيارهاى ديگرى بايست . سه معيار انتخاب مىشود .
اشارات قرآن به حوادث معروف و محتواى متن و سبك وحىها . با اين روش ، ويل موفق مىشود كه سورهها را به چهار دوران تقسيم كند .
سه دوره مكى و يك دوره مدنى .
وقتى كه « نلدكه . » در سال 1860 كتاب « تاريخ قرآن
Qorans
Des
Gesehichte
» خود را به شكل نخستين آن ، به چاپ مىرساند از تقسيمبندى « ويل » تبعيت كرد . مع ذلك ، مطالعهء عميقتر قرآن ما را به تقسيمبندى مجدد سورهها ، كه در هر دورهاى كمى تفاوت دارد ، راهنمائى مىكند . در ترجمهء « رودول » « 361 » اگر وحىهاى نخستين دورهء مكه را استثناء كنيم ، در بقيهء موارد درست از طبقهبندى « نلدكه » تبعيت شده است . همچنين گروهبندى مجدد مطروحه بوسيلهء « در نبورگ
Drenbeurg
» ناظر بر طبقهبندى مستشرق آلمانى است . « 362 » بالاخره ، حتى در يك طبقهبندى مثل كار « گريم
Grimme
» كه خيلى نسبت به سنت
هامش
( 361 ) ا . رودول : « ترجمه قرآن با نظم سورهها به ترتيب نزول » ( لندن 1861 ؛ چاپ دوم 1876 ) .
على رغم تمام كوششم نتوانستم به نظم و ترتيبى كه ميرزا ابو الفضل در 1911 در هند ، داده و گلدزيهر گزارشى از آن را در مجلهء « مسلم ورلد » ( 1912 ) 2 : 82 ببعد ، داده دست رسى پيدا كنم ر ك . گلدزيهر : .Richt: 319 ؛ ( مذاهب التفسير : 346 ) .
( 362 ) ه . درنبورگ : « علوم مذهبى و اسلام » درRHR8 : 315 ببعد . درنبورگ مشخص مىكند : 1 - وحىهاى آسمانى كه تاريخگذارى آنها مشكل است اما خيلى قديمى هستند . 2 - مواردى كه پيامبر ( ص ) با مدعيان مبارزه مىكند و به توصيف قيامت ادامه مىدهد . 3 - مواعظى كه شرح تقوا و تقدس است 4 - متون مدنى .