ديده مىشود .
در چاپ قاهره يك گل و بوتهاى كه عدد آيه درون آن نوشته شده ، آيهها را از هم جدا مىكند .
سر سورهها
هر يك از سورههاى يكصد و چهاردهگانهء مصحف فعلى داراى يك عنوان و گاهى صاحب دو عنوان است . تعيين اين عناوين خيلى قديمى نيست .
چنان كه قرآنهاى قديمى آنها را ندارند . « 187 » در چاپ رسمى قاهره عنوان هر سوره در كتيبهء زيبائى با حروف زينتى چاپ شده است . بنابراين در اينجا چيزى وجود ندارد كه ترديدهاى نسلهاى نخستين اسلامى را در معنون ساختن سورهها برساند . « 188 »
هامش
( 187 ) به صفحه 116 و اشكال 3 و 4 و ص 111 و 152 همين كتاب مراجعه شود . عناوين ممكن است بعدها ( پس از نوشتن قرآن ) در فضاى سفيدى كه ميان دو سوره بوده ، نوشته شده باشد . گاهى هم عنوان سوره به طور صريح در آخر مىآيد . ظاهرا در حوالى قرن سوم / نهم بوده كه عنوان سوره را در كتيبهء ميان دو سوره گذاشتهاند . دربارهء مقاومتهائى كه نسبت به قرار دادن اين عناوين در قرآن پديد آمده مراجعه كنيد : اتقان 2 : 201 آخر صفحه ، نلدكه 3 :
259 . ( اتقان نوع 76 فصل فى آداب كتابة القرآن 4 : 182 ، كتاب المصاحف ابن ابى داود : 138 م . )
( 188 ) هر سورهاى در طول زمان بر اثر حوادثى و يا بر حسب موضوع محتواى آن ، عناوين مختلفى را يافته است . مثلا سورهء 70 27 النمل ، سليمان هم ناميده شده است . مثالهاى زياد ديگرى در اتقان 67 - 70 ( چاپ ابو الفضل ابراهيم 1 : 191 - 197 نوع 17 فصل ) وجود دارد . گاهى از اوقات ارزش معنوى و روحانى يك سوره موجب پيدايش صفتى براى سوره مىشود و آن صفت گاه عنوان سوره قرار مىگيرد . مثلا سورهء فاتحه به 25 عنوان مختلف خوانده شده است . اتقان 65 - 67 ( و يا چاپ ابراهيم 1 : 187 - 191 نوع 17 فصل ) .