مراجعه مىشود . در اينجا نيز مثل بيشتر اوقات روايات مشكوك به نظر مىرسند .
محدث قتاده ( متوفى به سال 117 / 736 ) سرسختانه با اين كار مخالفت كرده است . موضوع در مورد ابن سيرين و يا زاهد مشهور بصره حسن بصرى ( متوفى 110 / 728 ) حل نشده باقى مىماند . زيرا موافقين و مخالفين هر دو كوشيدهاند نظر خود را به كرسى بنشانند . « 128 » بر عكس روايات ، معلوماتى كه از خطشناسى بدست آمده روشن است . در صورت فقدان نقطهگذارى براى اعراب كلمات ، در قرآنهاى « حجازى » و قرآنهاى « كوفى » قديم از قبيل نسخهء شمارهء 324 پاريس و يا تعدادى از نسخههاى خطى ديگر ، و يا اضافه شدن مجدد اين علامات در دورههاى بعد ، نشانهء آن است كه به هنگام نوشتن آن نسخه مخالفت شديدى وجود داشته است .
اگر ابتكار ضبط علامات مخصوص را مديون يك نفر نحوى بصرى خليل ( متوفى 170 / 786 ) نباشيم ، لااقل ضبط تنوين و همزه ( صعود و نزول صوتى ) را به دو مديونيم . « 129 » معذلك قرآنهاى قديمى ، وجود هيچگونه تنوينى را تأييد نمىكنند . و در مورد همزه بايد بگوئيم كه آن را با نقطهاى
هامش
( 128 ) روايات نقل شده بوسيلهء ابن ابى داود 141 ( ر ك . ص 99 همين كتاب ) .
امام مالك نقطهگذارى در مصاحف را مباح مىشمرد و مىگفت از نقطهگذارى در مصاحف عمومى گزيرى نيست اما در « امهات » نه .
شايد منظور از « امهات » مصاحفى بوده كه عثمان به شهرهاى مختلف فرستاده و مالك دست بردن در آنها را روا نمىداشته است . ( در اتقان هم آمده 2 : 171 نوع 76 ) . م .
( 129 )VocaliquesDetenteetAttaqueنلدكه 3 : 262 ، مراجعه كنيد دانى : النقط 133 س 7 . ( علماى نحو همزه را حرف صحيح شديد مجهور تعريف كردهاند كه از « اقصى الحلق » تلفظ مىشود . م )