باشد . « 125 » به همين ترتيب تعداد زيادى از قرآنهاى « كوفى » بدون حروف مصوت ( صدادار ) هستند و حكايت از آن دارند كه اين حروف بعدها داخل شده باشند .
ضبط حروف صدادار ، با توجه به الفباى مورد قبول علماى صرف و نحو ، تبصرههائى دارد . حروف مصوت اى واو
u
و
i
در داخل كلمه هميشه در وسط حروف بىصدا قرار مىگيرند . ولى در آخر كلمه ، برعكس ، چنانچه در هجاء ( مقطع ) مسدود كلمه و در آغاز كلمهء بعدى قرار گيرند ، غالبا ظاهر نمىشوند . 209
بر خلاف ضبط دو حرف فوق ، چنين به نظر مىرسد كه ضبط حرف آ
a
از قوانين مختلفى تبعيت مىكند . ظاهرا خيلى زود احتياج به ضبط اين حرف احساس شد كه عبيد اللّه بن زياد آن را در بسيارى از موارد داخل كرد معذلك در قرآنهاى « حجازى » اين حرف بطور مرتب در كلمهء قل « بجاى قال بمعنى او گفت » « 126 » ( شكل 1 سطر 1 ) وجود ندارد . و حال آنكه در قرآنهاى « كوفى » « قال » نوشته شده است . اين مطلب نشاندهندهء اصلاحى است كه در زمانى كه تعيين آن بدقت غير ممكن است ، به عمل آمده . چون آ
a
در بسيارى از كلمات
هامش
( 125 ) اين نسخه خطى شماره 336 در صفر 329 / نوامبر 940 وقف مسجدى در قاهره بوده ( وقفنامه توسط « آمارى » خوانده شده و توسط ژ . سواژه و خود من تاييد شده ، دوسلان آن را 229 / 843 ديده ) . نسخهء خطى خيلى جلوتر از اين تاريخ نوشته شده ، ولى حروف مصوت كوتاه با مركب ديگرى غير از مركب متن نوشته شده و نشان مىدهد كه بعدها اضافه شده است .
( 126 ) موريتس : 44 ، يك صفحه از قرآنى « حجازى » را معرفى مىكند كه در قاهره بوده ، ولى ارزيابى او قرن سوم / نهم ناحق است و احتمالا خيلى قديمىتر از اين مىباشد . در اين نسخه نيز قل براى قال و صلحت براى صالحات به كار رفته است .