او در مواضع مختلف بر حسب مورد يك نقطه يا دو نقطه بر حروف گذاشت و طى مدتى قرآنها را « منقوط » مىنوشتند . معذلك با وجود به كار بردن اين نقطهها ، باز هم اشتباهاتى پيش مىآمد . بدين جهت اعجام
Diacritisme
را اختراع كردند . گاهى هم با وجود همهء اينها فراموش مىكردند كلمهاى را دقيقا وارسى كنند و حق آن را ادا كنند ، « 107 » و باز اغلاطى از دست در مىرفت . پس بناچار به جستجوى راه چارهاى برآمدند و در اين مورد تنها كارى كه توانستند انجام بدهند اين بود كه به سنت رجال قابل اعتماد از طريق آموزش شفاهى مراجعه كنند » .
بنا به سومين خبر كه بوسيلهء ابن ابى داود نقل شده ، نخستين كسى كه نسخههاى خطى قرآن را با « نقطههاى حركات » ( اعرابگذارى با نقطه م . )
مجهز ساخت يحيى بن يعمر ليثى « 108 » يكى از قاريان مشهور بصره متوفاى
هامش
( 107 ) معناى اين قسمت خيلى روشن نيست . بدون شك بايد چنين فهميد : « وقتى در برابر كلمهاى قرار مىگرفتند كه شكل مكتوب آن ، قراءتهاى مختلفى را ايجاب مىكرد ، از جستجوى تنها معنى صحيح آن صرفنظر مىكردند ، به قسمى كه به كلمهء مورد اختلاف - نقطههاى حروف و نقطههاى حركات مناسب را بدهند . . . » .
ابن خلكان مىگويد : چون حجاج آشفتگى قراءت قرآن را ديد بكاتبان خود گفت روى حروف مشابه علامتى بگذاريد كه خواندن آن آسان شود و از قرار مذكور شخصى بنام نصر بن عاصم ابتداء نقطهها را براى تشخيص حركات در نوشتن نامههاى رسمى معمول نمود .
ولى چون باز هم اشتباهاتى رخ مىداد نقطهگذارى حروف بر نقطهگذارى حركات افزوده گشت . گر چه عبارت او كمى پيچيده است ولى مىتوان گفت كه منظور او همين نقطهگذارى در حروف متشابه مانند باء تاء و ثاء است كه اعجام ناميده مىشود - راميار : تاريخ قرآن :
153 . م .
( 108 ) ابن ابى داود : 141 ، « اول من نقط المصاحف يحيى بن يعمر » اين شخصيت كه در هشتاد