نازل شده ، نمىدانند ، و پس از آن هر دانشمندى به اندازهء توان خود آن را درك مىكند و هر خواننده فهميدهء قرآن كه طالب معانى آن باشد ، در برابر خود نورى مىيابد كه هر چه ديدگان خود را تيزتر كند و بصيرتش را بيشتر و درك خود را بالا ببرد ، قرآن را بيشتر درك مىكند و از چيزهايى كه نمى دانسته ، آگاه مىشود ، و برخى از اسرار آن را كه تاكنون نمىدانسته بفهمد .
براى رعايت احتياط كامل ، بايد ترجمه به گونهاى انتشار يابد كه گمان نشود ترجمه مستقيم آيات قرآن است ، بلكه بايد نكات زير در چاپ مورد توجه قرار گيرد :
الف : قرآن در وسط صفحه چاپ شود و آيات طبق ارقام فرنگى شماره گذارى شود و در اطراف آن تفسير هر آيه با شماره مخصوص آن آورده شود ، بطورى كه قرآن به زبان قرآن و تفسير به زبان عربى نوشته شود .
ب : ترجمهء تفسير به زبان مورد نظر نوشته شود و با شمارههاى آيات قرآن ، شماره گذارى شود ، به طورى كه خوانندهء غير عرب بداند كه آنچه را مىخواند ترجمهء تفسير قرآن است و تفسير هر آيه را از شمارهء آيهء قرآن و تفسير به دست آورد ، اين روش فكرى و چاپى سه هدف را در بر دارد :
1 - نوشتن تفسير مختصرى به زبان عربى - بدون ترجمهء آن - كه مى توان آن را همراه قرآن چاپ كرد ، و اين خود هدف پسنديدهاى است كه بر خوانندهء عرب ، فهم قرآن را آسان مىكند ، كه آن را مىخواند يا ديگرى مى خواند و او گوش مىدهد ، و پند و عبرت مىگيرد و بهرهء كامل مىبرد .
2 - غير عرب قرآنى را كه حفظ مىكند مىخواند ، بدون آن كه آن را بفهمد و با نوشتن تفسير به زبان خودش مىتواند آن را بفهمد ، و اگر بخواهد مىتواند به آسانى عربى را ياد بگيرد ، زيرا او بسيارى از عبارتهاى قرآن را حفظ كرده و معناى آن را فهميده است ، امروزه اين كار در برخى از كشورهاى اسلامى انجام گرفته است ، مثلا ايرانيها تفسير قرآن را به زبان فارسى در حاشيه قرآن كريم چاپ كردهاند و همچنين افغانيها و پاكستانيها .
و اگر تفسير عربى كه گروهى متخصص آن را نوشتهاند ، به اين زبانها
المعجزة الكبرى القرآن ( معجزه بزرگ پژوهشى در علوم قرآنى ) ( فارسى ) — صفحة 695
مساهمون: محمد أبو زهرة
ص٦٩٥