محتويات آن آشنا شوند و بسيارى از مسلمانان مشرق زمين معانى قرآن را نمىدانند .
بر ما لازم است كه مسلمانان را با معانى قرآن ، اين معجزهء اسلام آشنا كنيم ، در حالى كه بعضى از آنان تمام قرآن را حفظ دارند و همهء آنان براى اين كه نمازشان صحيح باشد ، برخى از آن را حفظ دارند ، و بر مسلمانانى كه عربى نيكو مىدانند و با زبان آنان نيز آشنا هستند ، لازم است معانى قرآن را به آنان منتقل كنند ، تا معناى آياتى را كه مىخوانند بفهمند .
و ما دربارهء اين مسلمانان غير عرب كه قرآن را مىخوانند ، سفارش مى كنيم ، كه در حاشيه قرآنهايى كه در اختيارشان قرار مىگيرد ، معانى الفاظ نوشته شود تا وقتى آن را مىخوانند بتوانند معانى آن را بفهمند ، و بسيارى از آنان نيز اين كار را كردهاند ولى آنچه در حاشيه وجود ندارد ترجمه نيست ، بلكه تفسير به حساب مىآيد .
و امّا دربارهء غير مسلمانان كه مىخواهند با محتواى قرآن آشنا شوند ، به نظر ما اگر ما آنان را از احكام و موعظهها و راهنماييهاى آن آگاه نكنيم ، راه خدا را بستهايم ، امّا راه اين كار ترجمهء خود قرآن نيست ، زيرا ترجمهء آن امكانپذير نيست ، چرا كه قرآن معانى دلپذيرى دارد كه انديشهها در درك كامل آن مختلفند و هر كس به اندازهء فهم و توان خود آن را درك مىكند ، بلكه راهش يكى از اين دو كار است .
اوّل : بيان معانى اصلى قرآن كه توسط پيامبر ( ص ) بيان شده است ، تا از اين راه با حقايق اسلام آشنا شوند و از نور قرآن بهره گيرند .
دوّم : قرآن به گونهاى مختصر و روشن توسّط گروهى دانشمند و متخصّص تفسير شود ، و در اين تفسير نام آنان ذكر شود و سپس به عنوان ترجمهء تفسير آن گروه ترجمه شود و حتما بايد اين نكته را در هنگام نشر رعايت كنيم ، تا كسى گمان نكند كه اين قرآن است يا معانى قرآن ، بلكه توضيح داده شود كه اين ترجمهء معانى قرآن بر طبق فهم و درك اين گروه از مفسّران است ، زيرا در حقيقت معانى قرآن را به طور كامل جز فرستندهء آن و نيز كسى كه قرآن بر او
المعجزة الكبرى القرآن ( معجزه بزرگ پژوهشى در علوم قرآنى ) ( فارسى ) — صفحة 694
مساهمون: محمد أبو زهرة
ص٦٩٤