مساوى با جرم و از جنس آن است ، و قرآن كريم در آيات متعدّدى به آن تصريح كرده است ، مثل اين آيات كه مىفرمايد :
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِصاصُ فِي الْقَتْلى الْحُرُّ بِالْحُرِّ وَ الْعَبْدُ بِالْعَبْدِ وَ الْأُنْثى بِالْأُنْثى فَمَنْ عُفِيَ لَهُ مِنْ أَخِيهِ شَيْءٌ فَاتِّباعٌ بِالْمَعْرُوفِ وَ أَداءٌ إِلَيْهِ بِإِحْسانٍ ذلِكَ تَخْفِيفٌ مِنْ رَبِّكُمْ وَ رَحْمَةٌ فَمَنِ اعْتَدى بَعْدَ ذلِكَ فَلَهُ عَذابٌ أَلِيمٌ وَ لَكُمْ فِي الْقِصاصِ حَياةٌ يا أُولِي الْأَلْبابِ
« اى اهل ايمان براى شما حكم قصاص كشتگان چنين معيّن گشت كه مرد آزاد در مقابل مرد آزاد و بنده را به جاى بنده و زن را در ازاى زن ، مى توانيد قصاص كنيد ، و چون صاحب خون از قاتل كه برادر دينى اوست بخواهد در گذرد ، كارى است نيكو ، پس ديه را در كمال رضا و خوشنودى ادا كند ، اين حكم تخفيف و آسانى امر قصاص و رحمت خداوندى است ، و پس از آن هر كه سركشى كند او را عذاب سخت خواهد بود ، اى عاقلان حكم قصاص براى حفظ حيات شماست تا مگر از قتل يكديگر بپرهيزيد . » 161
اين آيه فقط در مورد قصاص قتل است ، و در جاى ديگر قصاص قتل و ناقص كردن اعضاى بدن و حتّى جراحت و زخم را بيان كرده است و دربارهء اين حكم كه در تورات و همهء اديان آسمانى وجود داشته مىفرمايد :
وَ كَتَبْنا عَلَيْهِمْ فِيها أَنَّ النَّفْسَ بِالنَّفْسِ وَ الْعَيْنَ بِالْعَيْنِ وَ الْأَنْفَ بِالْأَنْفِ وَ الْأُذُنَ بِالْأُذُنِ وَ السِّنَّ بِالسِّنِّ وَ الْجُرُوحَ قِصاصٌ فَمَنْ تَصَدَّقَ بِهِ فَهُوَ كَفَّارَةٌ لَهُ وَ مَنْ لَمْ يَحْكُمْ بِما أَنْزَلَ اللَّهُ فَأُولئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ
« و در تورات بر بنى اسرائيل حكم كرديم كه نفس را در مقابل نفس ، و چشم را به چشم و بينى را بينى و گوش را به گوش و دندان را به دندان و هر زخمى را قصاص خواهد بود ، و هر كه به جاى قصاص به صدقه ( ديه ) راضى شود نيكى كرده صدقه ، كفّارهء ، گناه او خواهد شد ، و هر كس خلاف آنچه خدا فرستاده حكم كند ، از ستمكاران خواهد بود . » 162
اين آيات شريفه بر چهار مطلب دلالت دارد :
اوّل : قصاص قانون تمام پيامبران است كه يهوديان و سپس ربّانيون و احبار و آنگاه امّت محمّد ( ص ) موظّف به پيروى از آن شدهاند ، چنان كه خداوند