بودند ، بود بنابر اين كسى نمىتواند بگويد كه زيد در جمع آورى قرآن تكيه به اصول عينى ثابت نداشته است ، خير ، تمام نوشتههاى او از اصول ملموس و استوار گرفته شده است .
بنابر اين قطعا تمام نوشتههاى زيد همان چيزهايى است كه در دوران رسول اللّه ( ص ) نوشته شده بود و خود حضرت آنچه را روح القدس ( جبرئيل ) بر او آورده بود ، « كتّاب وحى » ديكته كرد .
و چنانچه نگارش دوّم قرآن ( توسط عثمان ) با نوشتههاى زمان رسول خدا ( ص ) مقابله شده باشد ، قهرا مصحف عثمانى كه به خط اوست و تا امروز باقى مانده است مطابقت كامل با نخستين نوشتههاى قرآن دارد ، بنابر اين ، نبايد قارى قرآن حرفى را كم و زياد كند و گرنه از روشى كه در زمان پيامبر ( ص ) بوده و به امضاى آن حضرت رسيده ، خارج شده است ، البته اختلاف قراءت كه سبب اختلاف در صورت و اشكال نطق مىشود ، ضررى ندارد .
دوّم اين كه كار « زيد » فردى نبود بلكه يك كار گروهى بود كه با همكارى بزرگان اصحاب پيامبر ( ص ) صورت پذيرفت ، به اين صورت كه او خواستهء خود را به مردم اعلام داشت ، تا اين كه هر كس ، هر مقدار از قرآن به صورت مكتوب نزد اوست ، بياورد آنان هم كه به قرآن عنايت داشتند ، به جانب زيد روى مىآوردند ، و او نيز به جانب آنان ، و جمعيت زيادى براى اين امر مهّم در اطراف او گرد آمدند ، و از هيچ گونه تلاش و همكارى در اين زمينه دريغ نكردند .
وقتى نگارش قرآن توسّط زيد پايان يافت مردم در مورد آن به گفتگو پرداختند ، و آن را به رسميت شناختند ، چه اين كه هم از نظر كتابت و هم از نظر حفظ در سينهها در حد تواتر بود ، و عينا همان قرآنى بود كه در زمان رسول خدا ( ص ) به صورت پراكنده وجود داشت . و باكى نيست كه دشمنان اين موضوع را اقرار كنند يا نه ، اين اعتقاد ماست ، و شبههء بى جا ، آسيبى به برهان قطعى ندارد . بلكه واقعيات آشكارند ، و حجّتها ثابت و استوار ، و اين موضوع از بديهيات عقلى است ، و فردى كه در امور عقلى دچار ترديد مىشود ، در واقع
المعجزة الكبرى القرآن ( معجزه بزرگ پژوهشى در علوم قرآنى ) ( فارسى ) — صفحة 52
مساهمون: محمد أبو زهرة
ص٥٢