مىشناسند و ادّعاى پيروى او را مىكنند ، بنابر اين وقتى دليل به واسطهء او بيان مىشود كه طبعا از جذابيّت و تأثير بيشترى برخوردار است ، و اگر مخالفان لجاجت كنند و زير بار حق نروند آن دليل ايشان را ملزم و ساكت خواهد كرد .
اگر به سرگذشت ابراهيم با عمويش و با قومش ( كه در بحث قصّههاى قرآن از آن ياد كرديم ) توجّه كنيم خواهيم ديد كه در هر دو جا ، دليلهاى توحيد به طور آشكار و قاطع ، پرستش بتها را نفى و ردّ مىكند ، ابراهيم ( ع ) در بين پيامبران ، نزد عرب ، مقام ويژهاى دارد ، زيرا او را شريف و خود را به وى منتسب مىدانند و مىپنداشتند كه آنان بر ملّت و شريعت او هستند ، بنابر اين وقتى از چنين فردى براى اثبات توحيد و مبارزه با شرك و بت پرستى و احتجاج با قومش ، خبرى نقل شود ، تأثير بيشترى در دلهاى آنان دارد .
آرى بيان دليل از زبان كسى كه مخالفان به فضل او اعتراف دارند مانند ابراهيم ( ع ) نزد عرب و موسى ( ع ) نزد بنى اسرائيل ، سبب قوّت بيشتر دليل خواهد شد ، زيرا از دو جهت بر آنان حجّت اقامه شده است يكى از جهت قوّت خود دليل و ديگر اين كه آن را رسولى بيان داشته است كه مردم او را امين مىدانند و اين امر سبب قوّت بيشترى براى دليل خواهد شد و بالاتر از آن اين كه باعث الزام و اسكات آنان نيز خواهد شد ، زيرا خود آنان ادّعاى پيروى او را دارند . گاهى دليل در قصّههاى قرآن از زبان حيوانى نقل مىشود و اين خود باعث توجّه بيشتر و ايمان افزونتر به حقيقت مىشود ، مانند آنچه كه بر زبان هدهد در سورهء نمل آمده است ، زيرا خداوند سبحان از قول حضرت سليمان ( ع ) مىفرمايد :
وَ تَفَقَّدَ الطَّيْرَ فَقالَ ما لِيَ لا أَرَى الْهُدْهُدَ أَمْ كانَ مِنَ الْغائِبِينَ لَأُعَذِّبَنَّهُ عَذاباً شَدِيداً أَوْ لَأَذْبَحَنَّهُ أَوْ لَيَأْتِيَنِّي بِسُلْطانٍ مُبِينٍ فَمَكَثَ غَيْرَ بَعِيدٍ فَقالَ أَحَطْتُ بِما لَمْ تُحِطْ بِهِ وَ جِئْتُكَ مِنْ سَبَإٍ بِنَبَإٍ يَقِينٍ إِنِّي وَجَدْتُ امْرَأَةً تَمْلِكُهُمْ وَ أُوتِيَتْ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ وَ لَها عَرْشٌ عَظِيمٌ وَجَدْتُها وَ قَوْمَها يَسْجُدُونَ لِلشَّمْسِ مِنْ دُونِ اللَّهِ وَ زَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطانُ أَعْمالَهُمْ فَصَدَّهُمْ عَنِ السَّبِيلِ فَهُمْ لا يَهْتَدُونَ أَلَّا يَسْجُدُوا لِلَّهِ الَّذِي يُخْرِجُ الْخَبْءَ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ يَعْلَمُ ما تُخْفُونَ وَ ما تُعْلِنُونَ اللَّهُ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِيمِ