اين آيه داراى ايجاز و الفاظ كم و معانى بسيار به اندازه جرم مشركان به منظور تمسخر كردن پيامبر ( ص ) و ياران وى ، و سخت گيرى آنان نسبت به عبادت و طواف خانه خدا مىباشد ، پس معناى
« كَفَيْناكَ الْمُسْتَهْزِئِينَ »
اين است كه : ما بخاطر اعمال گذشتهشان آنها را دچار عقوبت كرديم ، و شوكت و توانايى كنونى آنها را درهم شكستيم و در آينده نيز شما را از شرّ آنان حفظ كرديم ، و خداوند با تسلط حق بر باطل ، آنان را در دنيا دچار ذلّت و خوارى و در آخرت به عذاب خود گرفتارشان مىكند .
7 -
وَ إِذا أَرَدْنا أَنْ نُهْلِكَ قَرْيَةً أَمَرْنا مُتْرَفِيها فَفَسَقُوا فِيها فَحَقَّ عَلَيْهَا الْقَوْلُ فَدَمَّرْناها تَدْمِيراً
« و ما چون اهل ديارى را بخواهيم به كيفر گناه هلاك سازيم ، مترفين و نازپروردگانشان را به طاعت فرمان دهيم ، لكن آنان راه فسق و نافرمانى پيش گيرند ، در آن جا تنبيه و عذاب لزوم خواهد يافت آنگاه همه را نابود مىكنيم » 296 اين آيه نيز الفاظش كم و معانيش بسيار است ، زيرا خداوند سبحان اشاره مىكند كه : هنگامى امّتها هلاك مىشوند كه فساد و تبهكارى در بين آنان رواج پيدا كند و عامل شيوع فساد ، مترفين هستند كه در ناز و نعمت بزرگ شدهاند و هواى نفس و شهوتها بر آنان چيره گشته است و همه چيز را براى خود مى دانند ، و به اين جهت فساد در روى زمين گسترش مىيابد و به نابودى مردم منجر مىشود .
8 -
كُلُّ امْرِئٍ بِما كَسَبَ رَهِينٌ
« هر انسانى در گرو عمل خويش است » 297 يعنى بر طبق عمل خود جزا داده مىشود ، اگر كار نيك كند پاداش نيك و اگر كار بد كند ، جزاى بد خواهد ديد ، نظير :
وَ أَنْ لَيْسَ لِلْإِنْسانِ إِلَّا ما سَعى وَ أَنَّ سَعْيَهُ سَوْفَ يُرى
« براى انسان چيزى جز سعى و كوشش خود باقى نمى ماند و پاداش سعى و عمل خود را به زودى خواهد ديد » 298 و ،
وَ لا تَزِرُ وازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرى