« باقلانى » تنها به اين نكته بسنده نكرده است كه بلاغت قرآن با تمام وجوه بلاغت كلام در نزد عرب متفاوت و برتر از همهء آنهاست و براى اين منظور ، بليغترين و بارزترين اشعار عرب و بهترين و دلپذيرترين خطبهها و سپس كاملترين كتابهاى آنان را ذكر كرده است و نيز تنها به ذكر گفتار سخنوران اكتفا نكرده است ، بلكه سخنان حضرت رسول ( ص ) را نيز آورده و درباره آن مىگويد : گر چه كلام آن حضرت بهترين گفتار و برتر از هر سخن است ، امّا پايينتر از كتاب خداست كتابى كه سرتاسر آن از الفاظ و نغمهها و اسلوب ، معجزه است .
وى علاوه بر اين به يكى ديگر از وجوه اعجاز نظم و اسلوب قرآن اشاره مىكند و مىگويد :
« يكى ديگر از وجوه اعجاز نظم قرآن اين است كه در بين عرب كلامى در اين حدّ از فصاحت و شگفتى و نوآورى و معانى لطيف و فوايد و پربار و حكمتهاى فراوان و فصاحت و بلاغت متناسب و منسجم ، وجود ندارد ، تنها به حكماى عرب كلماتى محدود و الفاظى اندك و به شعرايشان ، قصايدى انگشت شمار - كم و بيش - نسبت داده مىشود ، كه ما ناهماهنگى و درهم ريختگى و تكلف و بيراهه روى آنها را بيان خواهيم كرد ، امّا قرآن با اين كه در طول بيست و سه سال نازل شده داراى فصاحتى يكنواخت و متناسب است ، چنان كه خداوند مىفرمايد :
اللَّهُ نَزَّلَ أَحْسَنَ الْحَدِيثِ كِتاباً مُتَشابِهاً مَثانِيَ تَقْشَعِرُّ مِنْهُ جُلُودُ الَّذِينَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ ثُمَّ تَلِينُ جُلُودُهُمْ وَ قُلُوبُهُمْ إِلى ذِكْرِ اللَّهِ . . .
« خداوند بهترين سخن ( قرآن ) را فرستاد ، كه كتابى است كه آياتش ( در فصاحت و بلاغت ) شبيه يكديگرند و تكرار مىشود و از تلاوت ( آيات قهر ) خدا ترسان را لرزه بر اندام افتد و ( با آيات رحمت ) آرامش يابند و دلهاشان به ياد خدا مشغول شود . . . » 233
و باز مىفرمايد :
وَ لَوْ كانَ مِنْ عِنْدِ غَيْرِ اللَّهِ لَوَجَدُوا فِيهِ اخْتِلافاً كَثِيراً
« اگر قرآن از جانب غير خدا بود ، در آن ناهماهنگى و اختلاف بسيار