تخطي إلى المحتوى الرئيسي

المعجزة الكبرى القرآن ( معجزه بزرگ پژوهشى در علوم قرآنى ) ( فارسى ) — صفحة 351

مساهمون:

ص٣٥١
بيماريهايش و نيز آگاهى روز قيامت و آنچه خداوند حكيم و علّام الغيوب به ما خبر داده است ، وجود دارد .

4 - اعجاز قرآن از نظر نظم و فواصل

ما ، در گذشته در توصيف كلى بلاغت قرآن سخن گفتيم و دربارهء الفاظ آن به گفتگو پرداختيم ، و از آيات قرآنى نيز نمونه‌ها و شواهدى آورديم كه هر كلمهء آن در رشته و سياق خود داراى سبك و روش مخصوص به خود است ، سپس از اسلوب آن ، سخن به ميان آورديم و شواهدى از آيات روشن قرآن را ذكر كرديم كه هر كلمه‌اى با كلمهء ديگر چنان پيوند يافته كه از مجموع كلمات هماهنگ و منسجم - كه هر كدام به تنهايى داراى سبك و اسلوب سخن است - اسلوب كامل سخنورى و شيوهء عالى بيان ، پديد مىآيد . پس از آن درباره تصريف بيان و گوناگونى و تنوع سخن در قرآن بحث كرديم و گفتيم كه با اين روش براى اثبات توحيد و نفى شرك و بت پرستى و . . . استدلال مىكند ، و استدلالهاى آن از نظر دقّت برتر از هر گونه دلايلى است كه در فن سخنورى به كار مىرود ، و از نظر نظم و ترتيب سخن و آهنگ كلام برتر از برهان منطقى است و اگر چه در غالبهاى گوناگون و صورتهاى متنوع بيان مىشود ، امّا همه از دقت در معنا بر خوردار است . و نيز دلايل خداشناسى و توحيد را در قالب داستانها و پندها بيان كرديم ، آنگاه داستانهاى قرآن را كه نوعى از سخن و روشى از كلام آن است ، يادآور شديم و گفتيم آن چنان وقايع و حوادث را ترسيم مىكند كه گويا آنها را با چشمان خود مىبينيم ، نه اين كه مىخوانيم ! پس از آن از استفهام قرآن صحبت كرديم و سپس پيرامون تشبيه ، استعاره ، مجاز ، كنايه و اشاره‌هاى قرآن سخن گفتيم ، تا هر كه مىخواهد در درياى بى كران علوم قرآن فرو رود ، و از اسرار حسّى و عقلى و اجتماعى و تربيتى آن آگاه و بهره‌مند شود . امّا همهء اينها را به طور اجمالى و مختصر و نه گسترده و مفصل ذكر كرديم . با اين همه ما شاهد نوعى ديگر از اعجاز - جدا از اقسامى كه گذشت -