تخطي إلى المحتوى الرئيسي

المعجزة الكبرى القرآن ( معجزه بزرگ پژوهشى در علوم قرآنى ) ( فارسى ) — صفحة 326

مساهمون:

ص٣٢٦
ادّعا شده كه يكى از افراد شير اين مرد شجاعى است كه لفظ شير بر او اطلاق شده است . « ابو الحسن رمّانى » استعاره را چنين تعريف كرده است : « به كار گيرى لفظ در غير معناى موضوع له و اصلى آن و نقل از معناى حقيقى به مجازى بخاطر وجود قرينه » . اين تعريف همان است كه ما گفتيم ، غير از اين كه وى خاطر نشان مىسازد كه : استعاره نقل لفظ از معناى موضوع له به معناى ديگرى است بر اساس مشابهت بين آن دو معنى ، و در حقيقت برگشت سخنش به اين است كه : لفظ « مشبه به » توسعه مىيابد و عام مىشود و « مشبّه » در عموم آن داخل مىشود و قرينه موجود در عبارت مانع از اراده معناى اصلى از لفظ مىشود . استعاره در الفاظ قرآن بسيار است ، از جمله سخن خداى تعالى كه مىفرمايد :
هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ عَلَيْكَ الْكِتابَ مِنْهُ آياتٌ مُحْكَماتٌ هُنَّ أُمُّ الْكِتابِ وَ أُخَرُ مُتَشابِهاتٌ فَأَمَّا الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ زَيْغٌ فَيَتَّبِعُونَ ما تَشابَهَ مِنْهُ ابْتِغاءَ الْفِتْنَةِ وَ ابْتِغاءَ تَأْوِيلِهِ وَ ما يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ إِلَّا اللَّهُ وَ الرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ يَقُولُونَ آمَنَّا بِهِ كُلٌّ مِنْ عِنْدِ رَبِّنا وَ ما يَذَّكَّرُ إِلَّا أُولُوا الْأَلْبابِ
« اوست خدايى كه قرآن را بر تو فرستاد كه برخى از آن آيه‌هاى محكم ( و يك معنى را محتمل ) است كه آنها اصل و مرجع قرآن مىباشد و بعضى ديگر آياتى است متشابه ( كه چند معنا را محتمل است ) پس آن كسانى كه در دل ايشان كژى هست ، به جهت فتنه‌جويى و تأويل آيات طبق رأى خود ، از آيات متشابه پيروى مىكنند در صورتى كه تأويل آن جز خدا نمىداند . و اهل دانش گويند : ما به تمام آيات قرآن ايمان آورديم كه همهء متشابه و محكم آن ، از جانب پروردگارتان آمده است و پند نمىگيرد به قرآن مگر خردمندان » . 207 تعبير به « ام الكتاب » در اين آيه ، تعبيرى مجازى و در قالب استعاره است ، زيرا « امّ » يعنى اصل و ريشه ، و مادر را از آن جهت « امّ » مىگويند كه فرزندان خود را نگهدارى مىكند و آنان براى تغذيه روحى و جسمى به او رجوع مىكنند ، پس آيات محكمات به « امّ » تشبيه شده ، زيرا آنها اصل و مرجع دين مىباشند و آيات متشابه بر اساس آنها تفسير مىشوند .