« او راست كشتيهاى بادبان بر كشيده در دريا مانند كوهها » 201 .
وى مىگويد : وجه شبه در آيه ، عظمت و بزرگى است ، امّا كوه از كشتى عظيمتر و بزرگتر است و هدف از اين تمثيل اشاره به قدرت خداست كه كشتيهاى بزرگ را در دريا مسخّر انسان قرار داده است تا از آن بهره گيرد و راههاى دور را به وسيله آن بپيمايد » .
البتّه اين سخن صحيح است ، زيرا اگر نقطه مشترك در مشبّه و مشبّه به ، قوّت و عظمت باشد ، كوه قويتر و عظيمتر از كشتى است ، و اگر ظهور و جلوه باشد باز كوه آشكارتر و روشنتر است ، اما نكته قابل ملاحظه اين است كه « رمّانى » در بسيارى از موارد به هدف اصلى تشبيه توجه نمىكند ، بلكه نظير او به اوصاف ظاهرى و مقاصد نزديك و كم ارزش است ، غرض از تشبيه در آيه مورد بحث هدف بيان راز خدا در عالم خلقت و تسخير آن براى انسان است .
يعنى هنگامى كه انسان مىبيند ، كوهها كه عامل ثبات و استوارى زمينند نشانه قدرت خدا مىباشند ، پس كشتيها كه در بلندى و قدرت و سنگينى ، نظير كوههايند و بر روى آب روان و سبك به حركت در مىآيند و انسانها را از جايى به جاى ديگر مىبرند ، نشانهء آشكارترى بر قدرت خدايند ، زيرا آن كشتيهاى بادبان بر افراشته در واقع به فرمان خدا به حركت در مىآيند ، نه به دستور آنان .
« رمّانى » در مورد تشبيه به امور معنوى و معقول نمونههايى را از قرآن ذكر مىكند ، يكى آيهء شريفهء :
أَ جَعَلْتُمْ سِقايَةَ الْحاجِّ وَ عِمارَةَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ كَمَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ . . .
« آيا مقام كسى را كه عهدهدار سقايت حاجيان و تعمير مسجد الحرام شده ، با مرتبهء آن كه ايمان به خدا و روز قيامت آورده يكى مىدانيد » 202 سپس مىگويد : « اين آيه اعتقاد بر اين كه : مقام و مرتبه اين دو گروه يكسان باشد ، انكار و ردّ مىكند و اين بيان شگفت از تشبيه به ايمان باطل و قياس به دست مىآيد ، و بر عظمت مقام مؤمن و برترى او بر ساير مخلوقات دلالت دارد .