محتاج به توضيح است ، بنابراين مىگوييم : اين تشبيه براى ترسيم و توضيح زندگانى است كه مثل آن در شكوه و زينت و گوارايى و خوشبختى در هر مرتبهاى از كمال و زيبايى باشد ، ناپايدار و فانى و زودگذر است ، مانند بارانى كه از آسمان فرو مىريزد و از آن گياهانى كه مردم و چهار پايان و جنبندگان بهره مىبرند ، مى رويد . پس آنگاه كه زمين بر اثر آن گياهان و سبزيها ، به بهترين شكل زينت مىيابد و اهل زمين را غرور فرا مىگيرد و مىپندارند كه آنها در اختيارشان هست . عذاب خدا فرا مىرسد و گياهان خشك ، و انسانها پوسيده مىشوند كه گويا در گذشته كسى وجود نداشته است .
به اين ترتيب سخن رمّانى ، در عين اختصار و صحّت ، تشبيه مزبور را - كه زندگانى دنيا را در جلوه و نمايش چون عروس ، و در كوچكى و پستى چون گياه خشك معرّفى مىكند - درست ترسيم و بيان نمىكند .
تشبيه ديگرى كه « رمّانى » از آن سخن گفته ، كلام خداى تعالى است كه مى فرمايد :
إِنَّا أَرْسَلْنا عَلَيْهِمْ رِيحاً صَرْصَراً فِي يَوْمِ نَحْسٍ مُسْتَمِرٍّ تَنْزِعُ النَّاسَ كَأَنَّهُمْ أَعْجازُ نَخْلٍ مُنْقَعِرٍ
« ما بر قوم عاد تندبادى در روز پيوسته شومى فرستاديم كه مردم را از جا بر مىكند همانطور كه تنه درخت خرما را از ريشه بر كند » 196 .
وى مىگويد ، « اين آيه از نوع تشبيه امر غير عادى به امر عادى است و وجه شباهت از بيخ و بن بر كنده شدن و نابودى آن دو توسط باد است و دلالت بر عظمت قدرت و ترساندن از عذاب زودرس الهى دارد » .
بيان او در اين آيه نيز تا حدّى صحيح است اما نمىتوان گفت : فقط امر غير عادى به عادى تشبيه شده است و الفاظ و اسلوب و طرز بيان آيات برتر از اين است كه فقط براى اثبات امر غير عادى به وسيله امر عادى و متداول باشد ، بنابراين به اعتقاد ما هدف از تشبيه ، ترسيم و تبيين عذاب خداست كه او باد سخت و سردى بر آنان فرستاد در روزى كه سراسر آن روز عذاب و سختى و براى آنان شوم بود و اگر چه زمان كوتاهى داشت امّا عذابها و دردهاى آن طولانى و مستمر بود .