اين ، نظر « رمّانى » دربارهء تشبيه در آيه مزبور است كه گويا براى تقريب و توضيح معنا و تنظير امر بعيد و غير عادى به امر عادّى است يعنى : تشبيه كوه به سايه بان در قرار گرفتن بالاى سر . اين سخن ، سخنى صحيح است ، امّا تمام وجوه تشبيه در آيه را در بر نمىگيرد . زيرا بلند كردن كوه بر سر آنان به خاطر گرفتن پيمان و عهد از آنان و اثبات قدرت خداوند متعال و افكندن هيبت و ترس در دل آنان بود بنابراين تمثيل به سايهبان براى بيان اين است كه كوه طور چنان بر آنان احاطه پيدا كرد كه گويا بر سرشان فرو ريخت تا بدانند كه بايد به عهد و پيمان با خدا وفادار باشند و از طاعت او بيرون نروند ، از اينرو پس از آن كه كوه را بالاى سر خود ديدند خداوند به آنان فرمود :
خُذُوا ما آتَيْناكُمْ بِقُوَّةٍ وَ اذْكُرُوا ما فِيهِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ
« رمّانى » آيه زير را نمونهاى ديگر از اين نوع تشبيه مىداند :
إِنَّما مَثَلُ الْحَياةِ الدُّنْيا كَماءٍ أَنْزَلْناهُ مِنَ السَّماءِ فَاخْتَلَطَ بِهِ نَباتُ الْأَرْضِ مِمَّا يَأْكُلُ النَّاسُ وَ الْأَنْعامُ حَتَّى إِذا أَخَذَتِ الْأَرْضُ زُخْرُفَها وَ ازَّيَّنَتْ وَ ظَنَّ أَهْلُها أَنَّهُمْ قادِرُونَ عَلَيْها أَتاها أَمْرُنا لَيْلًا أَوْ نَهاراً فَجَعَلْناها حَصِيداً كَأَنْ لَمْ تَغْنَ بِالْأَمْسِ كَذلِكَ نُفَصِّلُ الْآياتِ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ
« همانا مثل زندگانى دنيا چون آبى است كه از آسمان فرو فرستاديم پس با آن انواع گياهان زمين از آنچه آدميان و حيوانات تغذيه مىكنند روييده شد تا آنگاه كه زمين به آن گياهان آرايش و زينت يابد ، و مردمش گمان برند كه مى توانند از آن استفاده كنند كه ناگهان امر ما به شب يا روز در رسد و آن همه زيور را درو كند كه گويا ديروز در آن هيچ نبوده است ، اين گونه ، آيات خود را براى قومى كه تفكّر مىكنند ، تفصيل مىدهيم » 195 .
وى مىگويد : « در اين آيه امر غير عادى به امر عادى تشبيه شده است و وجه شبه و امر مشترك عبارت است از : زينت و رونق و پس از آن نابودى و هلاكت ، و در آن براى هر كه بخواهد پند و عبرت است و براى هر كه بينديشد كه : هر امر فانى و زودگذر - هر چند طولانى باشد و به ظاهر بزرگ - پست و كوچك مىباشد موعظه است » .
سخن مذكور در عين اختصار قابل قبول است امّا ناقص به نظر مىرسد و