ما أَنْهاكُمْ عَنْهُ
به اين حقيقت اشاره مىكند كه : هر كه ديگران را به امرى فرا ميخواند ، اگر خود در عمل با آن مخالفت كند ، در دعوت خود توفيقى نخواهد يافت و اگر بخواهد ، ديگران دعوت او را اجابت كنند ، بايد خودش به آن عمل كند از اينرو خداوند بنى اسرائيل را بر اين امر كه ديگران را به نيكى مىخوانند امّا خودشان از آن غافلند ، مؤاخذه مىكند :
أَ تَأْمُرُونَ النَّاسَ بِالْبِرِّ وَ تَنْسَوْنَ أَنْفُسَكُمْ وَ أَنْتُمْ تَتْلُونَ الْكِتابَ أَ فَلا تَعْقِلُونَ
141
معيار عدالت در داورى
از آنجا كه گفتيم داستانهاى قرآن خود تنوّع در سخن است و بسيارى از حقايق به شكل دلپذيرى در قالب داستان بيان مىشود ، حقيقت ديگرى را خداوند در ضمن قصّه داود ( ع ) بيان كرده است و آن اين كه : معيار داورى عادلانه و درست ، شناخت حقيقت و درك واقعيّت است ، و نبايد قاضى و حاكم خواستههاى خويش را ميزان داورى قرار دهد ، در غير اين صورت ، داورى به بيراهه كشانده مىشود و در لبهء پرتگاه ظلم و بيداد قرار مىگيرد ، پس در داورى ، شناخت حق كه لازمهء آن دو عنصر علم و دورى از هواى نفس است ، ضرورى مىنمايد .
اينك داستان داود ( ع ) را - كه خداوند به او پادشاهى و حكمت را ارزانى داشت - قراءت مىكنيم :
وَ هَلْ أَتاكَ نَبَأُ الْخَصْمِ إِذْ تَسَوَّرُوا الْمِحْرابَ إِذْ دَخَلُوا عَلى داوُدَ فَفَزِعَ مِنْهُمْ قالُوا لا تَخَفْ خَصْمانِ بَغى بَعْضُنا عَلى بَعْضٍ فَاحْكُمْ بَيْنَنا بِالْحَقِّ وَ لا تُشْطِطْ وَ اهْدِنا إِلى سَواءِ الصِّراطِ إِنَّ هذا أَخِي لَهُ تِسْعٌ وَ تِسْعُونَ نَعْجَةً وَ لِيَ نَعْجَةٌ واحِدَةٌ فَقالَ أَكْفِلْنِيها وَ عَزَّنِي فِي الْخِطابِ قالَ لَقَدْ ظَلَمَكَ بِسُؤالِ نَعْجَتِكَ إِلى نِعاجِهِ وَ إِنَّ كَثِيراً مِنَ الْخُلَطاءِ لَيَبْغِي بَعْضُهُمْ عَلى بَعْضٍ إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ وَ قَلِيلٌ ما هُمْ وَ ظَنَّ داوُدُ أَنَّما فَتَنَّاهُ فَاسْتَغْفَرَ رَبَّهُ وَ خَرَّ راكِعاً وَ أَنابَ فَغَفَرْنا لَهُ ذلِكَ وَ إِنَّ لَهُ عِنْدَنا لَزُلْفى وَ حُسْنَ مَآبٍ يا داوُدُ إِنَّا جَعَلْناكَ خَلِيفَةً فِي الْأَرْضِ فَاحْكُمْ بَيْنَ النَّاسِ بِالْحَقِّ وَ لا تَتَّبِعِ الْهَوى فَيُضِلَّكَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ إِنَّ الَّذِينَ يَضِلُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ لَهُمْ عَذابٌ شَدِيدٌ بِما نَسُوا يَوْمَ الْحِسابِ
« و اى رسول آيا حكايت خصومت دو فرشته به تو رسيده است كه از بالاى غرفه عبادتگاه ( داود ( ع ) ) بر او وارد شدند ، هنگام ورود داود سخت هراسان شد ، آنان به او گفتند : مترس ما دو خصم يكديگريم كه بر هم ستم كردهايم ،