گرفتهايم ، بيان مىكنيم ، چرا كه اولا انتخاب و گزينش خوب ، در جايى است كه خوب و بد در كار باشد ، امّا كتاب خدا تمامش ، خوب و فوق توان بشر است ، و ثانيا كسى كه آيهاى را خود انتخاب مىكند ، رأى خود را حاكم بر قرآن مىسازد ، در صورتى كه حاكم بر آن كسى است كه آن را فرستاده ، و مسؤوليت نگهداريش را به عهده گرفته است ، ما هم آن را - بدون رأى خود - از كتاب مىگيريم ، زيرا بالاتر از توان و انتخاب ماست .
اين آيه را قراءت كن :
وَ إِذا أَنْعَمْنا عَلَى الْإِنْسانِ أَعْرَضَ وَ نَأى بِجانِبِهِ وَ إِذا مَسَّهُ الشَّرُّ كانَ يَؤُساً قُلْ كُلٌّ يَعْمَلُ عَلى شاكِلَتِهِ فَرَبُّكُمْ أَعْلَمُ بِمَنْ هُوَ أَهْدى سَبِيلًا
« ما هر گاه به انسان نعمتى عطا كرديم از آن رو بگردانيد و دورى جست ، و هر گاه شرّ و بلايى به او رو آورد مأيوس و نااميد شد ، بگو : كه هر كس بر حسب ذات و طبيعت خود عملى انجام خواهد داد ، و خداى شما بر آن كه هدايت يافته ، از همه آگاهتر است » 45 .
در كلمات و آهنگ الفاظ و يكنواختى معانى و نقش بستن آنها در نفس ، دقّت كنيد ! كلمه اوّل : « انعمنا » خداوند آن را به خود نسبت داده است ، و انعام خداى متعال فيض و نعمت فراوانى است كه فرد را فرا مىگيرد ، و نيز مقتضى شكر و سپاس است ، چنانچه خداوند فرموده است :
لَئِنْ شَكَرْتُمْ لَأَزِيدَنَّكُمْ وَ لَئِنْ كَفَرْتُمْ إِنَّ عَذابِي لَشَدِيدٌ
« اگر مرا سپاسگزار باشيد نعمتهايم را بر شما خواهم افزود ، و اگر ناسپاسى كنيد ، همانا عذاب من شديد است » 46 . و اين نعمتها اقتضا مىكند كه انسان به حقتعالى و طاعت او روى بياورد ، اما او به خدا روى نياورده است بلكه اگر به بى نيازى برسد طغيان و ناسپاسى مىكند .
كلمهء دوّم : « اعراض » اعراض كنايه از دورى و جدايى از حقتعالى و روى نياورندن به اوست ، و اصل « اعراض » در معناى ظاهرى رو بر گرداندن است ، يعنى به خداى روى نياورد و با اطاعت از وى ، خواهان افزايش نعمتها نباشد ، و