بزرگ امنيت ) باز به باطل مىگروند ، و به نعمت حق كافر مىگردند » 44 .
اين كلمه اشاره به نعمت اختصاصى آنان دارد .
دوّم : واژهء « مطمئنّه » ، حقيقت اطمينان مرتبط به قلب است ، و خداوند متعال به اين شهر اطمينان ، سكون ، استوارى ، و آرامش بدون ضعف ، ارزانى داشته است ، و با اين آرامش باز خود ، آن را تقويت و تأييد مىكند ، بعلاوه خداوند به آنان ، اقتدار و سلطنت ادبى بر جميع عرب عنايت كرده است ، به طورى كه آن جا محلّ اجتماع عرب و پايگاه شعاير دينى و جايگاه خوب و با ارزش بوده است ، همهء اين خصوصيات از كلمهء « مطمئنه » استفاده مىشود .
سوّم : جملهء « يأتيها رزقها » اشاره به آسايش زندگى در آن جا دارد ، و اين كه مردم مكّه مانند ساير عرب مجبور نبودند در جستجوى آب و زمين باشند و در بيابانها از نقطهاى به نقطه ديگر كوچ كنند و براى زندگى خود را به زحمت بيندازند و براى به دست آوردن روزى سرما و گرما را تحمّل كنند .
چهارم : لفظ « رغدا » به معناى روزى لذيذ ، گوارا ، خوش طعم و بى ضرر است و در حقيقت فراخ و زياد است پس آنان از روزى آسان ، گوارا ، گسترده ، لذيذ و بىضرر بر خوردار بودند .
امّا آنان به تمام اين نعمتها ناسپاسى كردند .
آيا شما اسلوب سخنى از اين جالبتر مىشناسيد ؟ مىبينيد كه اين چهار كلمه از نظر معنى ، آهنگ و نغمه ، متناسب و منسجمند و هر كدام بيانگر اسلوبى مخصوص هستند پس كلمه « امنة » نشان دهنده شهرى است كه دشمن به آن حمله نمىكند ، با اين كه در محيطى كه مردم ربوده مىشدند ، قرار داشت ، و واژهء « مطمئنه » اشاره به آرامش خاطر دارد ، همچون آب ساكنى كه بادها آن را به بازى نمىگيرند ، و جمله
« يَأْتِيها رِزْقُها رَغَداً مِنْ كُلِّ مَكانٍ »
از موقعيت تجارى آن جا حكايت دارد كه نعمت و مال از شهرهاى دور و نزديك به آن سرازير مىشد ، و آنان سفرهاى زمستانى مىكردند .
مجموع كلمات اين آيه به همراه معانى و شكلهايى كه در بر دارند ، بيانگر حال جمعى از مردمند كه اين امور در بين آنها گرد آمده است و همهء آنها از