هامش
- مىگويند كه آن بهتر است از دين اسلام . »
مأمون گفت : « اى أبا الحسن ! در نزد شما بيانى هست كه مخالف باشد با آن چه علما مىگويند ؟ »
فرمود : « آرى ، مقصود از ( ذكر ) رسول خداست وما خاندان أو هستيم . واين معنى را خداوند در قرآن خود بيان كرده به گفتهء خود در سورهء طلاق كه فرموده است : از خدا بپرهيزيد اى خردمندان ! كساني كه گرويديد به تحقيق خداوند به سوى شما فرستاده است ( ذكر ) را ؛ رسولي كه آيات روشن را براي شماها مىخواند . پس ( ذكر ) رسول خداست وما خاندان وأهل أو هستيم . واين هم نهم . »
10 - فرمودهء خداوند عز وجل در آيهء تحريم ( 23 - النساء ) [ چنين است ] : حرام است بر شما مادران شما ودختران شما وخواهران شما ( تا آخر آية ) . به من بگوييد دختر من وختر پسرم يا هرچه از نسل من به وجود آيند ، اگر رسول خدا زنده باشد ، مىتواند آن ها را به زنى گيرد ؟
گفتند : « نه . »
فرمود : بگوييد دختران شما را مىتواند به زنى گيرد ؟ »
گفتند : « آرى . »
فرمود : همين خودش بيان اين است كه ما آل أو هستيم ، وشما آل أو نيستيد ، واگر آل أو بوديد ، دختران شما هم بر أو حرام بود ، چنان چه دختران من بر أو حرامند . زيرا ما آل أو هستيم وشماها از أمت اوييد ، واين فرق روشنى است ميان آل وأمت . زيرا آل از أو هستند وأمت كه از نژاد أو نباشند از أو نيستند . اين هم دهم .
11 - قول خدا در سورهء مؤمن حكايت از قول مردى است ( 28 - المؤمن ) : مردى مؤمن از خاندان فرعون كه ايمانش را نهان مىداشت ، گفت : آيا شما مردى را مىكشيد كه مىگويد ، پروردگارم خداست ، با اين كه از پروردگار شما معجزات آورده ؟
أو خاله زادهء فرعون بود . اورا هم نژاد فرعون دانسته ، وهم كيش أو ندانسته . وهم چنين چون از نژاد رسول خداييم به أو خصوصيت خاندانى داريم وبا مردم مسلمان ديگر در هم كيش بودن ومسلمان بودن به طور عموم شركت داريم . اين هم خود فرقى است ميان آل وأمت . اين هم يازدهم .
12 - قول خدا ( 132 - طه ) است : فرمان ده خاندانت را به نماز وبر آن پايدار باش . ما را بدين فرمان مخصوص داشت كه به طور عموم فرمان داد ودر برابر أمت به طور خصوص هم . رسول خدا هر روز پشت در خانهء على وفاطمه مىآمد پس از نزول اين آية تا 9 ماه در وقت هر نمازى در پنج نوبت ومىفرمود : نماز را [ مراقب ] باشيد ! خدايتان رحمت كناد وخداوند هيچ كدام از ذرارى أنبيا را به اين كرامتي كه مارا بدان ارجمند كرده است ودر ميان أمت مخصوص نموده ، گرامى نداشته . اين هم فرقى است ميان آل وأمت ، والحمد للَّهرب العالمين وصلى اللَّه على محمد نبيه .
غفارى ، ترجمهء تحف العقول ، / 448 - 460