هامش
- خداوند عز وجل براي خود پسنديده وبراي آنان پسنديده وفرموده ( وگفتار أو حق است ) : وبدانيد كه هر آن چه را به غنيمت برديد از آنِ خداست خمسش ، واز آن رسول خدا وذي القربى . اين تأكيد شديد وفرمان پيوستى است براي آن ها تا روز رستاخيز ، در كتاب گوياى خدا كه نا حق را از پيش واز دنبال در آن راهى نيست ونازل از طرف خداى حكيم حميد است .
واما اين كه در دنبالش فرمايد : يتامى ومساكين هم سهمى دارند ، به طور موقت است ، زيرا وقتي يتيم بالغ شد ، از مصرف غنيمت به در مىشود وبهره اى ندارد ، وهمچنين مستمند كه توانگر شد ، ديگر از غنيمت بهره اى ندارد وروا نيست از آن بگيرد . وسهم ذي القربى تا روز قيامت بجاست ؛ چه توانگر باشد چه مستمند . زيرا كسى نيست به جز ذي القربى كه سهم خدا ورسولش را بتواند بگيرد . خدا براي خود از آن سهمى مقرر داشت ، وبراي رسولش سهمى ، وهر آن چه براي خودش وبراي رسولش پسنديد براي آن ها پسنديد . وهم چنين از فىء وخراج هم هرچه براي خودش وپيغمبرش پسنديد ، براي ذي القربى پسنديد ، چنان چه در غنيمت براي آن ها تجويز كرد ، به خود آغاز كرد ، سپس به رسول خدا صلى الله عليه وآله وسلم سپس بدان ها ، وسهمشان را قرين سهم خدا وسهم رسولش ساخت .
وهمچنين است در حق طاعت خداوند عز وجل فرمايد ( 59 - النساء ) : آيا اى كساني كه گرويديد ، أطاعت كنيد خدا را وأطاعت كنيد رسول خدا وصاحب الامر خود را . در اين جا هم به خود آغاز كرد ، سپس به رسولش ، سپس به خاندانش . وهم چنين است آيهء ولايت ( 55 - المائدة ) : همانا سرپرست شما خداست ورسولش وآن كساني كه گرويدند . ولايت آن ها را همراه طاعت رسول قرين طاعت خود ساخته چنان چه سهم خودرا با سهم رسول مقرون به سهم آن ها نموده ، در غنيمت وهم فىء وخراج . تبارك اللَّه كه چه اندازه نعمتش بر أهل اين خاندان بزرگ است ! وچون داستان صدقه در ميان آمد ، خودش عز ذكره را منزه از آن دانست ورسولش را صلى الله عليه وآله وسلم منزه دانست ، وخاندانش را هم منزه دانست ، وفرمود ( 60 - التوبة ) : همانا صدقات از آنِ فقرا ومستمندان وكارمندان آن است . وبراي تأليف قلوب وآزاد كردن بنده وپرداخت بدهى بدهكاران ، ودر راه خدا وبراي ابن سبيل است كه از طرف خدا مقرر گرديده . آيا در اين جا دريابى كه براي خود سهمى مقرر داشته يا براي رسولش يا براي ذي القربى ؟ زيرا چون ذي القربى را از صدقه منزه دانست ، خودش را هم منزه دانست ورسولش را هم منزه دانست وأهل بيت را هم منزه دانست . نه ، بلكه صدقه را بر آن ها حرام كرد . زيرا صدقه حرام است بر محمد وخاندانش وآن چرك مردمان است وبراي آنان حلال نيست ، زيرا از هر دنس وچركى پاك شدند ، وچون آن ها را پاك كرده وبرگزيده ، براي آن ها پسنديده آن چه را براي خود پسنديده ، وبراي آن ها بد دانسته آن چه را براي خود بد داشته .
9 - ما همان أهل ذكريم كه خدا در كتاب محكمش فرموده است ( 43 - النحل ) : بپرسيد از أهل ذكر اگر شما نمىدانستيد . علماى حاضر گفتند : « همانا مقصودش به اين يهود ونصارا يند . »
امام رضا فرمود : « چنين دستوري رواست ، در صورتي كه آنان ما را به دين خودشان دعوت مىكنند ، و -