( وروى ) أبو مخنف عن الضّحّاك بن عبداللَّه الهمدانيّ المشرقيّ : إنّ الحسين عليه السلام خطب أصحابه ، فقال في خطبته : إنّ القوم يطلبوني ، ولو أصابوني لَهَوْا عن طلب غيري ، وهذا اللّيل قد غشيكم فاتّخذوه جملًا ، ثمّ ليأخذ كلّ رجل منكم بيد رجل من أهل بيتي . فقال له أهله ، وتقدّمهم العبّاس بالكلام : لِمَ نفعل ذلك ؟ لنبقى بعدك ؟ لا أرانا اللَّه ذلك أبداً ؛ ثمّ قام مسلم بن عوسجة فقال : أنحن نخلّي عنك ولِمَ نعذر إلى اللَّه في أداء حقّك ؟ واللَّه لا أبرح حتّى أكسر في صدورهم رمحي ، وأضربهم بسيفي ما ثبت قائمه بيدي ، ولا أفارقك ، ولو لم يكن معي سلاح أقاتلهم به لقذفتهم بالحجارة دونك حتّى أموت معك « 1 » ؛ ثمّ تكلّم أصحابه على نهجه . « 2 »
السّماوي ، إبصار العين ، / 62 - 63 / مثله : الحائري ، ذخيرة الدّارين ، 1 / 175 ؛ الزّنجاني ، وسيلة الدّارين ، / 188
« 2 »
هامش
( 1 ) - [ إلى هنا حكاه في ذخيرة الدّارين ووسيلة الدّارين ] .
( 2 ) - ( د ) حسين عليه السلام شب هنگام ياران خود را جمع كرد . علي بن الحسين گويد : با آن كه بيمار بودم ، نزديك رفتم تا آن چه گويد ، بشنوم . شنيدم ، پدرم به أصحاب گفت : « بهترين ستايش را بر خدا نمايم وبر سود وزيان أو را سپاس گذارم . بار خدايا ! من تو را سپاس گويم كه ما خانواده را به نبوت گرامى داشتى وقرآن را به ما آموختى ودر دين دانا ساختى وبه ما گوشهاى شنوا وديدهء بينا ودل روشن دادى . ما را از شكر گزاران خود بپذير .
اما بعد ! در ميان أصحاب جهان با وفاتر وبهتر از أصحاب خود نمىدانم ودر ميان خانوادهها مهربانتر وگرمتر وبهتر از افراد خانوادهء خود نمىشناسم . خدا شما همهرا از طرف من جزاىخير دهد . هلا من يكروزى از طرف اين دشمنان براي خود گمان بردارم ! من به همهء شما اجازه دادم تا همهء شماها آزادانه برويد ومن شما را حلالكردم . پيمان وتعهدى نداريد . اين شب تار شما را فرا گرفته است . در أمواج ظلمت آن خود را از گرداب بيرون كشيد . هر كدام از شما دستيكى از افراد خاندان مرا بگيريد ودر روستاها وشهرها پراكنده شويد تا خدا گشايش دهد ؛ زيرا اين مردم بس مرا مىخواهند واگر مرا گرفتار كنند ، از جستجوى ديگران بگذرند .
برادران وپسران وبرادر زادگان وپسران عبداللَّه بن جعفر يك زبان گفتند : « ما چنين كارى نكنيم . بعد از تو زنده باشيم ! خدا چنين روزى نياورد . »
عباس آغاز سخن كرد وديگران از أو پيروى كردند . سپس رو به فرزندان عقيل كرد وفرمود : « همان جانبازى مسلم براي شما بس است . شما برويد . من به شما اجازه دادم . » -