ولمّا وضح الأمر لابن زياد ، وعرف أنّ مسلماً مختبئٌ في دار هاني بن عروة ، دعا أسماء ابن خارجة ، ومحمّد بن الأشعث ، وعمرو بن الحجّاج ، وسألهم عن انقطاع هاني عنه ، قالوا : الشّكوى تمنعه ، فلم يقتنع ابن زياد بعد أن أخبرته العيون بجلوسه على باب داره كلّ عشيّة ، فركب هؤلاء الجماعة إليه وسألوه المسير إلى السّلطان ، فإنّ الجفاء لا يحتمله ، وألحّوا عليه ، فركب بغلته .
المقرّم ، مقتل الحسين عليه السلام ، / 177 - 178
هاني ومجلس ابن زياد
فقال : ما حملك على أن تجير عدوّي وتنطوي عليه ؟ فقال : يا ابن أخي ! إنّه جاء حقّ هو أحقّ من حقّك وحقّ أهل بيتك ، فوثب عبيداللَّه وفي يده عنزة ، فضرب بها رأس هاني حتّى خرج الزّجّ واغترز في الحائط ونثر دماغ الشّيخ ، فقتله مكانه .
ابن سعد ، الحسين عليه السلام ، / 66 / عنه : ابن عساكر ، تاريخ دمشق ، 67 / 54 ، مختصر ابن منظور ، 27 / 59
هامش
- گفت « به من خبر رسيده كه به شده است وبر درِ خانهء خود مىنشيند . أو را ديدار كنيد وبه أو بگوييد ، به وظيفهء خود عمل كند . »
نزد أو آمدند وگفتند : « أمير از حال تو پرسش كرد وگفت : اگر بدانم بيمار است ، عيادتش مىكنم وبه أو خبر رسيده كه بر درِ خانهء خود جلوس مىكنى وتو را كنارگير تشخيص داده وسلطان كناره گيرى وناسپاسى را بر خود هموار نكند . ما تورا قسم مىدهيم كه با ما سوار شوى وبرويم . »
جامهء خود را خواست وپوشيد ، بر استر خود سوار شد وچون نزديك كاخ رسيد ، براي خود وضع بدى ديد . به أسماء بن خارجه گفت : « اى برادر زاده ! من از اين مرد بر خود ترسانم ، تو چه نظر دارى ؟ »
گفت : « من هيچ ترسى براي تو ندارم وغمى به دل راه مده . »
أسماء خبري از آن چه در پس پرده بود ، نداشت . ولى محمد بن أشعث مىدانست چه خبر است .
طبري گويد : چون عبيداللَّه بن زياد به أسماء بن خارجه ومحمد بن أشعث دستور داد أو را بياورند ، گفتند : « أو بىخط أمان نيايد . »
گفت : « اورا نيازى به أمان نيست ، مگر خلافي كرده است ؟ برويد اگر بىامان نيامد أو را أمان بدهيد . »
آمدند اورا دعوت كردند . به آنها گفت : « اگر مرا بگيرد ، مىكشد . »
ولى اصرار كردند تا اورا آوردند .
كمره اى ، ترجمهء نفس المهموم ، / 42 ، 43