الطّبريّ ، التّاريخ ، 3 / 441 - 442 / عنه : القمّي ، نفس المهموم ، / 277 - 278 ؛ مثله النّويري ، نهاية الإرب ، 20 / 452 - 453 ؛ السّماوي ، إبصار العين ، / 88 ؛ الحائري ، ذخيرة الدّارين ، 1 / 207 ؛ المقرّم ، مقتل الحسين عليه السلام ، / 307 - 308 ؛ المازندراني ، معالي السّبطين ، 2 / 384 - 385 ؛ بحر العلوم ، مقتل الحسين عليه السلام ، / 407 ، 408 ؛ الميانجي ، العيون العبري ، / 131 - 132 ؛ الزّنجاني ، وسيلة الدّارين ، / 198 - 199
وخرج من بعده [ مسلم بن عوسجة ] هلال بن نافع البجليّ وجعل يرميهم بالسّهام وهو « 1 » يقول :
« 2 » [ أرمي « 2 » بها معلمة « 3 » أفواقها * والنّفس لا ينفعها أسواقها « 4 »
مسمومة تجري لها أحقابها * لتملأنّ أرضها رشاقها ]
« 5 »
هامش
- گويد : شمر بن ذي الجوشن أو را گرفت ويارانش أو را سوى عمر بن سعد كشيدند كه بدو گفت : « واي تو ، اى نافع ! چه چيز وادارت كرد كه با خودت چنين كنى ؟ »
گفت : « پروردگارم مىداند كه چه مىخواستم . »
گويد : خون بر ريشش روان بود ومىگفت : « به خدا دوازده كس از شما را كشتم ، جز آنها كه زخمدارشان كردم وخويشتن را از اين تلاش ملامت نمىكنم . اگر ساق وبازو داشتم ، اسيرم نمىكرديد . »
شمر به عمر گفت : « خدايت قرين صلاح بدارد ، أو را بكش . »
گفت : « تو أو را آورده اى ، اگر مىخواهى خونش بريز . »
گويد : شمر شمشير خويش را كشيد ونافع بدو گفت : « به خدا اگر از مسلمانان بودى ، چنين بىباك نبودى كه با خون ما به پيشگاه خداى روى . حمد خداى كه مرگ ما را به دست بدترين مخلوق نهاد . »
گويد : پس شمر أو را بكشت .
گويد : پس از آن شمر بيامد وحمله برد ورجزى به اين مضمون مىخواند :
« باز كنيد دشمنان خدا راه شمر را باز كنيد
كه شمشير مىزند وفرار نمىكند . »
پاينده ، ترجمهء تاريخ طبري ، 7 / 3045 - 3046
( 1 ) - زيد في د : يرتجز و .
( 2 ) - ما بين الحاجزين من د وبر ، وموضعه في الأصل : « شعراً » .
( 3 ) - في نور العين : معلماً .
( 4 ) - في نور العين : شقاقها .
( 5 ) - ليس البيت في نور العين ، إلّاأنّ فيه : « أنا الجمليّ أنا على دين عليّ » ، وهذا من رجز نافع بن هلال الجمليّ لا من رجز هلال بن رافع البجليّ .