( قال ) ابن شهرآشوب : لمّا ضيّق الحرّ على الحسين عليه السلام ، خطب أصحابه بخطبته الّتي يقول فيها : أمّا بعد ، فقد نزل من الأمر ما قد ترون ، وإنّ الدّنيا قد تنكّرت وأدبرت ، إلى آخره . قام إليه زهير ، فقال : قد سمعنا ، هداك اللَّه ، مقالتك ، إلى آخره .
ثمّ قام نافع ، فقال : يا ابن رسول اللَّه ! أنت تعلم أنّ جدّك رسول اللَّه صلى الله عليه وآله لم يقدر أن يُشرب النّاس محبّته ، ولا أن يرجعوا إلى أمره ما أحبّ ، وقد كان منهم منافقون يعدونه بالنّصر ، ويضمرون له الغدر ، يلقونه بأحلى من العسل ، ويخلفونه بأمرّ من الحنظل . حتّى
هامش
- ثمّ قال : « اللَّهمّ اجعل لنا ولشيعتنا عندك منزلًا كريماً ، واجمع بيننا وبينهم في مستقرّ من رحمتك ، إنّك على كلِّ شيء قدير » .
عرض كرد : « اى پروردگار من ! از براي ما وشيعت ما در نزد تو منزلتي ومكانتى است ، ما را با ايشان در مستقر رحمت خود جمع فرما ، چه تو بر هر چيز قادرى . »
پاسخ برخى از أصحاب به حضرت حسين عليه السلام
هلال بن نافع بجلى برخاست ،
[ متن عربى به مقتل خوارزمي ارجاع شد ] .
عرض كرد : « اى پسر رسول خدا ! تو مىدانى كه جدت مصطفى ، آن نيرو نيافت كه مردمان را به جمله ، دوستار خويش فرمايد وآن قدرت به دست نكرد كه أمت را به تمامت در امتثال امر خود باز دارد . چه بسيار از مردم ، أو را وعدهء نصرت مىدادند ؛ لكن در طريق نفاق اتفاق داشتند وكيد وكين أو را در خاطر مىانباشتند وأو را ملاقاة مىكردند به گفتارى أحلى من العسل 1 ومخالفت مىكردند به كردارى أمرّ من الحنظل 2 . تا گاهى كه خداوند أو را مأخوذ داشت وهمچنان ، پدر تو را كار بر اين منوال افتاد . جماعتى در حضرت أو حاضر شدند ودر خدمت أو ، با جماعت ناكثين وقاسطين ومارقين قتال دادند ، تا گاهى كه أو را روز معلوم واجل محتوم 3 فراز آمد . پس به رحمت يزدان پيوست وبه روضهء رضوان شتافت وامروز كار تو بر آن منوال است . آن كس كه عهد بشكند ونكث بيعت كند ، زيان نرساند ، جز خويشتن را وخداوند بىنياز است از ايشان . اكنون تو ما را به هر چه خواهى فرمان كن ! اگر خواهى به سوى مشرق واگر نه به جانب مغرب . سوگند با خداى ، ما از قضاى خدا رنجه نشويم واز آن چه مقدور كرده ، بيم نداريم ولقاى حق را مكروه نشماريم وبر نيت وعقيدت خود ثابت واستواريم ودوستان شما را دوستاريم ودشمنان شما را دشمن داريم . »
1 . شيرينتر از انگبين .
2 . تلختر از هندوانهء أبو جهل .
3 . محتوم : قطعي ، ثابت ، تغيير ناپذير .
سپهر ، ناسخ التواريخ سيدالشهدا عليه السلام ، 2 / 174 - 176