نويسنده گويد :
عروة بن أذينة كيست ؟
أو شاعر غزل سرا واز أهل مدينه بود ( فوت حدود 130 ه ) « 1 » . نامش يحيى بن مالك بن الحارث . . . بن يَعْمُر . . . بن عدنان بود . وى به يَعْمُر بن شَداخ معروف شد ؛ زيرا ديهء كشته شدگان بين دو قبيله قريش وخزاعة را متقبّل گشت . كنيهء أو أبو عامر .
در اخبارى كه راجع به أو نقل مىشود اينكه به همراه پدرش به مكّه رفت وسوختن خانهء خدا را زمان عبداللَّه بن زبير مشاهده كرد ، ونيز به همراه پدرش با گروهى از شعرا نزد هشام بن عبد الملك رفت واشعارى در مورد بىبضاعتى وقناعت خود سرود . هشام در اوّل بار أو را سرزنش كرد ، ولى بعداً از ترس اينكه مورد هجو عروة واقع نشود ، دو هزار دينار زر سرخ برايش فرستاد . ودر العقد الفريد ج 3 ص 139 خبر را به عبد الملك بن مروان نسبت مىدهد .
در مجموعهء اين اخبار دو خبر از عروه بن أذينة نقل شده است .
خبر اوّل : ابياتى در رثاى برادرش « بكر » سروده است كه در كتاب الأغانى « 2 » در دو جا آوازه خوانى شده است ، يكى ابن سريج با ساز وآهنگ در مجلس سليمان بن عبد الملك بن مروان بن حكم در مسابقه اى كه بين مغنّيان ومطربان ترتيب داده بود وابن سريج را كه دير رسيد به مجلس راه ندادند . أو از پشت در اين ابيات را آوازهخوانى كرد وتوجّه سليمان خليفه وقت به آوازى كه از پشت در مىشنيد جلب شد وپرس وجو كرد وبعد به أو جائزه داد .
وديگر به نقل از زبيريون در مجلس وليد بن يزيد بن عبد الملك بن مروان بن حكم در جمع مغنيان توسط خالد صامة با ضرب عود آوازه خوانى شد ، وليد پرسيد اين
هامش
شهوات نفسانية باشد ، وظاهر كلام مخدّره توبيخ ابن اذينه باشد ونه مدح أو ، واللَّه العالم ] .
سپهر ، ناسخ التواريخ سيد الشهدا عليه السلام ، 4 / 247 - 248 / مثل آن : محلاتى ، رياحين الشّريعة ، 3 / 266
( 1 ) - [ برگزيدهء الأغانى ، 1 / 118 ]
( 2 ) - [ الأغانى ( ط دار احياء التراث العربي ) ، 18 / 468 - 476 ]