وتوفِّي مرج كحل المذكور في سنة أربع وثلاثين وستّمائة ببلده - وهو جزيرة شقر بالأندلس - وكانت ولادته بها سنة أربع وخمسين وخمسمائة . « 1 »
ابن خلّكان ، وفيّات الأعيان ، 2 / 394 - 396 ، 397 / مثله الصّفديّ ، الوافي بالوفيات ، 15 / 291 - 292 ؛ اليافعيّ ، مرآة الجنان ، 1 / 252 - 253
هامش
( 1 ) - در خبر است كه جماعتى از شعرا از حجاز سفر شام كردند وبر هشام بن عبد الملك درآمدند ، از ميان آن جماعت عروة بن اذينه را بشناخت وأو مردى قليل البضاعة وكثير القناعة بود . گفت : « هان اى عروة ! اين شعر تو گفتى :
لقد علِمتُ 1 [ . . . سپس دو بيت را ذكر مىكند كه ما آن هارا در وفيات الأعيان ذكر كرديم ] .
« همانا نمىبينم تورا كه آنچه مىگويى به كار بندى . چه در شعر خبر مىدهى كه اگر من در طلب رزق نروم ، رزق به طلب من مىآيد واينك در طلب رزق از حجاز به شام تكتاز كردهاى . »
عروة گفت : « يا أمير المؤمنين ! مرا نيكو موعظتى آوردى وحق موعظت را به نهايت بردى وآنچه روزگار از خاطر من سترده بود ، فراياد من دادى . »
اين بگفت واز نزد هشام بيرون شد وبىتوانى برنشست وطريق حجاز پيش داد .
آن روز را هشام به شام برد وشبانگاه از خواب انگيخته شد وياد از عروة كرد ودر خاطر گذرانيد كه أو مردى عالم وشاعر است . چگونه از زيان زبان أو بتوان أيمن بود .
بامدادان از وى پرسش كرد . گفتند : « باز حجاز گشت . »
گفت : « راست گفته است عروة : اگر تو در طلب رزق دق الباب 2 نكنى ، أو به سوى تو شتاب گيرد . »
وغلام خويش را پيش خواند ودو هزار دينار زر سرخ اورا سپرد وفرمان داد كه از دنبال عروة بشتاب تا كجا اورا دريابى ، تسليم كن . »
غلام چند كه توانست ، بشتافت . وقتي عروة را دريافت كه داخل بيت شد ، در بكوفت . عروة سر بيرون كرد وآن عطا بستد وغلام را گفت :
أبلِغْ أمير المؤمنين السّلام وقُل لهُ : كيفَ رأيتَ قولي ؟ سَعَيتُ فاكديتُ ورجعتُ إلى بيتي فأتاني فيه الرّزقُ ! !
يعنى : « أمير المؤمنين را سلام برسان وبگو : چگونه ديدى قول مرا ؟ در طلب رزق راندم در اندوه شدم . به خانهء خود بازآمدم . رزق از در فراز آمد . »
محمد بن إدريس به مرج كحل اندلسى در اين معنى اين دو بيت گفته است :
مَثَلُ الرِّزقِ 3 [ . . . سپس دو بيت را ذكر مىكند كه ما آن دو را در وفيات الأعيان ذكر كريم ] .
4 صاحب كتاب اسعاف ، نسب عروة را به اين گونه رقم كرده است وگويد : كنيت أو أبو عامر است . هو عروةبن اذينة بن حارث بن يعمر بن عمرو بن عوف بن كعب بن عامر بن ليث بن بكر بن عبد مناة بن