[ شرح ]
( 86748 - 86707 ) امام ( ع ) براي روزگار ، نكوهشهايى نموده است :
1 - كلمهء « عضوض » را براي دنيا استعاره آورده است به اعتبار اين كه دنيا چون حيوان ناهموار ، ناراحت كننده وگزنده است . وزن فعول در اينجا براي مبالغه است .
2 - مالدار آنچه در دست دارد سخت مىگيرد . كناية از بخل وى از مال خود است ، وبراي درستى سخن خود : « ولم يؤمر بذلك ، يعنى : در حالي كه بدان مأمور نشده است وبه آيهء مباركهء
وَلا تَنْسَوُا الْفَضْلَ بَيْنَكُمْ
« 109 » استدلال فرموده است ، زيرا اين آية به استحباب صرف ما زاد مال دلالت دارد ، واين خود ، با بخل در مال منافاة دارد .
3 - در آن روزگار ، مقام بدان بالا مىرود ونيكان خوار مىگردند .
4 - درماندگان ، از روى جبر ، با رهبران جور وستمگران معامله كنند ، وبر زشتى مطلب منع پيامبر را دليل آورده است .
( 3441 ) 441 - امام ( ع ) فرمود :
يَهْلِكُ فِيَّ رَجُلَانِ مُحِبٌّ مُفْرِطٌ وَبَاهِتٌ مُفْتَرٍ ( 86759 - 86752 )
[ ترجمه ]
« دو دسته در بارهء من هلاك مىشوند : دوستى كه تند روى مىكند ، وبهتان زنندهاى كه دروغ مىبندد . »
[ شرح ]
( 86774 - 86752 ) سيد رضى مىگويد : اين سخن مانند عبارت سابق آن بزرگوار : « هلك في رجلان محبّ غال ومبغض قال » مىباشد .
دوست تندرو ، مانند غلاة كه زيادة از حّد امام را ستوده ودر طرف افراط
هامش
( 109 ) سوره بقره ( 2 ) آيهء ( 237 ) يعنى : از احسان در بين خود فراموش نكنيد .