اوست كه در لازم را نيز به روى أو بگشايد وأو را از فيض خويش بهرهمند سازد زيرا كه در وجود خدا بخلى نيست ودر سلطنت أو منعى وجود ندارد . وصفت گشودن در ، استعاره براي موفق ساختن وآماده كردن بنده است توسط خداوند ، براي چنان مرحمتى .
( 3411 ) 411 - از امام ( ع ) پرسيدند : از عدالت وبخشندگى كدام يك بهتر است ؟ فرمود :
الْعَدْلُ يَضَعُ الْأُمُورَ مَوَاضِعَهَا وَالْجُودُ يُخْرِجُهَا مِنْ جِهَتِهَا - وَالْعَدْلُ سَائِسٌ عَامٌّ وَالْجُودُ عَارِضٌ خَاصٌّ - فَالْعَدْلُ أَشْرَفُهُمَا وَأَفْضَلُهُمَا ( 86131 - 86111 )
[ ترجمه ]
« عدالت چيزها را در جاى خود مىنهد ، وبخشندگى آنها را از جاى خود بيرون مىسازد ، وعدالت نگهبان همه است ليكن بخشندگى تنها به كسى كه به أو بخشش شده بهره مىرساند پس عدالت برتر وبالاتر است . »
[ شرح ]
( 86131 - 86101 ) امام ( ع ) به فضيلت عدالت وسيلهء دو قياس مضمرى اشاره فرموده است كه مقدمهء صغراى اوّل : العدل . . . جهتها است ، مقصود آن است كه در آغاز بخشندگى از صاحبش مىخواهد تا آنچه را كه مالك است از جاى خود واز محل نيازش كه بنا به خواست عدالت آنجا سزاوارتر است ، خارج سازد . وصغراى قياس دوّم نيز عبارت « والعدل . . . خاصّ » است . كلمه : « سايس » را به اعتبار اين كه نظام عالم به عدالت بستگى دارد ، استعاره براي عدالت آورده است ، در صورتي كه بخشندگى تنها به كسى از مردم كه مورد بخشش قرار مىگيرد ، عارض مىشود ، وكبراى مقدّر هر دو قياس چنين است : ميان دو امرى كه چنين باشند ، عدالت برتر وبهترين آنها است .
( 3412 ) 412 - امام ( ع ) فرمود :
النَّاسُ أَعْدَاءُ مَا جَهِلُوا ( 86138 - 86135 )