1 - آنان به باطن وحقيقت دنيا وهدف حكمت الهى از پيدايش دنيا مىنگرند ودر نتيجة مطابق آگاهى خود عمل مىكنند ، در موقعى كه مردم به ظاهر آن يعنى به آرايش واندوختههاى دنيا توجّه دارند .
( 85942 - 85936 ) 2 - وبه پايان دنيا مشغولند يعنى آنچه را كه خداوند مقابل چشمشان ، به عنوان هدف اصلى ونتيجهء آمادگى از دنيا قرار داده است كه همان اجر ومزد وخوشنودى خدا مىباشد ، آن گاه كه مردم به وضع حاضر ولذّات موجود دنيا سرگرمند .
( 85948 - 85943 ) 3 - آنچه را كه از دنيا ممكن بود باعث نابودى آنها شود ، آنها نابود ساختهاند ، يعنى نفس امّارهاى را كه مىترسيدند بر آنها غلبه كرده وبر عقلشان چيره شود ودر نتيجة باعث مرگ ونابودى آنها در آخرت گردد . واحتمال دارد كه مقصود - به صورت استعاره - همان اندوختههاى دنيا باشد كه باعث نابودى انسان مىگردند ، وگويى از آن جهت كه آنان دنيا را ترك كرده وبه آن توجّهى ندارند ، دنيا در نزد آنها مرده وفراموش شده است .
( 85955 - 85949 ) 4 - وترك مىكنند از دنيا آنچه را كه مىدانند سرانجام آنها را ترك خواهد كرد ، يعنى همان زيب وزيور دنيا كه با مردن ايشان آنها را ترك خواهد گفت . من در هر دو مورد براي بيان جنس است .
( 85965 - 85956 ) 5 - بهرهء فراوان ديگران را از دنيا كم بهرگى ، ودريافت آنها را از دنيا ، از دست دادن مىدانند ، يعنى كم بهرگى از خير آخرت واز دست دادن آن ، از آن رو كه دريافت دنيا وبهرهء زياد از آن چنين نتيجهاى را دارد .
( 85974 - 85966 ) 6 - با آنچه مردم سازش دارند ، يعنى با دنيا ، دشمن ، وبا آنچه مردم آن را دشمن مىدارند يعنى آخرت ، در صلح وسازشند .
( 85980 - 85975 ) 7 و 8 - به وسيلهء ايشان كتاب دانسته شد ، چون ايشان كتاب را پاسدارى وتفقّه مىكنند وبه ديگران مىآموزند ، وبه وسيلهء كتاب ايشان شناخته شدند به
شرح نهج البلاغة ( فارسي ) — صفحة 763
مساهمون: ابن ميثم البحراني
ص٧٦٣