به دليل اين كه ماهيت استغفار روشن بوده است از آن خوددارى كرده است . وامام ( ع ) بر تماميت آن وسيلهء شرايط اشاره نموده وقصدش از اشاره بر اين كه لفظ استغفار بر شرايطش صدق مىكند ، تأكيد بر اين مطلب است كه استغفار بدون آنها ناتمام است تا آنجا كه مجموع آنها حقيقت استغفار مىباشد .
كلمهء « أملس » را براي پاكى نامهء اعمال از گناهان استعاره آورده است .
( 3393 ) 393 - امام ( ع ) فرمود :
الْحِلْمُ عَشِيرَةٌ ( 85553 - 85552 )
[ ترجمه ]
« بردبارى قبيلهاى است » .
[ شرح ]
( 85553 - 85552 ) كلمهء « عشيره » را به اعتبار اين كه بردبارى ، شخص را از خطر افراد دشمن همانند پشتيبانى عشيره وقبيلهاش حمايت مىكند ، استعاره آورده است .
( 3394 ) 394 - امام ( ع ) فرمود :
مِسْكِينٌ ابْنُ آدَمَ - مَكْتُومُ الْأَجَلِ مَكْنُونُ الْعِلَلِ - مَحْفُوظُ الْعَمَلِ تُؤْلِمُهُ الْبَقَّةُ - وَتَقْتُلُهُ الشَّرْقَةُ وَتُنْتِنُهُ الْعَرْقَةُ ( 85573 - 85557 )
[ ترجمه ]
« بيچاره فرزند آدم ، اجلش پنهان ، وبيماريهايش پوشيده وعملش محفوظ است . پشهاى أو را مىرنجاند ، وآب در گلو گرفتن وى را مىكشد ، وعرقى بد بويش مىكند . »
[ شرح ]
( 85573 - 85557 ) امام ( ع ) آدميزاده را بيچاره ناميده وبا قياس مضمرى كه دلايل بيچارگى وناتوانى أو را بر شمرده ، مطلب را توضيح داده است ، صغراى قياس ، عبارت مكتوم الاجل . . . است كه معناى آن نيز روشن است ، وكبراى مقدّر آن چنين است : وهر كس چنين باشد ، پس أو بيچاره است . كلمهء مسكين خبر مقدم بر مبتدأ