( 3346 ) 346 - امام ( ع ) سه جمله فرموده است :
الْفِكْرُ مِرْآةٌ صَافِيَةٌ وَالِاعْتِبَارُ مُنْذِرٌ نَاصِحٌ - وَكَفَى أَدَباً لِنَفْسِكَ تَجَنُّبُكَ مَا كَرِهْتَهُ لِغَيْرِكَ ( 83653 - 83639 )
[ ترجمه ]
« انديشه ، آيينهء صاف است ، وعبرت گرفتن ، بيم دهندهء پند آموز است ، ودر أدب وآراستگى تو همين بس كه از آنچه بر ديگرى نمىپسندى دورى كنى » .
[ شرح ]
( 83641 - 83639 ) 1 - انديشه آيينهء صاف است ، كلمهء مرآة آيينه را براي فكر از آن رو استعاره آورده كه بدان وسيله معقولات ديده مىشود چنان كه در آيينه صورتها را مىبينند ، وقبلا توضيح مطلب گذشت .
( 83645 - 83642 ) 2 - عبرت آموزى ، بيم دهندهء پند آموز است . كلمهء : منذر ناصح بيم دهنده پند آموز را براي عبرت گرفتن استعاره آورده است ، توضيح آن كه عبرت گرفتن انسان را به ياد آخرت مىاندازد وباعث انزجار مىگردد ، وهمچون بيم دهندهء پندآموزى باعث مىشود كه از كارهاى نهى شده وخلاف پند گيرد .
( 83653 - 83646 ) 3 - در أدب وآراستگى تو همين بس كه از آنچه بر ديگرى نمىپسندى دورى كنى .
امام ( ع ) به اين مطلب اشاره فرموده است كه دورى كردن شخص از آنچه بر ديگران نمىپسندد از قبيل رذايل اخلاقى كه باعث هلاكت مىشود ، در أدب أو بس است . وبه اين وسيله كه اين صفات در ديگران ناپسند است أو را بر حذر داشته وبه اين وسيله كه اين خود در أدب كردن نفس كافى است أو را تشويق فرموده است .